23 lutego 2021

Jak pisać o społeczności LGBT, Żydach, uchodźcach, Afrykanach i sprawach kobiet? Poradnik etycznego języka

Poradnik: jak mówić i pisać o grupach mniejszościowych, w tworzeniu którego uczestniczyła Kampania Przeciw Homofobii, jest już dostępny na stronie etykajezyka.pl. Publikacja przeznaczona jest dla osób zajmujących się komunikacją społeczną. W jej powstaniu brały udział wyspecjalizowane organizacje pozarządowej oraz  Rada Języka Polskiego. Honorowym Patronatem objął ją Rzecznik Praw Obywatelskich. Projekt jest inicjatywą agencji PR FleishmanHillard.

Poradnik: jak mówić i pisać o grupach mniejszościowych kierowany jest do dziennikarzy i dziennikarek, specjalistów i specjalistek ds. komunikacji oraz innych osób wypowiadających się publicznie, mających wpływ na język debaty publicznej.

– Jako specjalistki i specjaliści na co dzień zajmujący się komunikacją, zdajemy sobie sprawę jaki wpływ ma język na tworzenie rzeczywistości społecznej. Wiemy, że słowa mogą ranić, nawet wbrew intencjom wypowiadających je osób. Jednocześnie obserwujemy zaostrzenie języka debaty publicznej, wynikające z jej polaryzacji, a także z walki o uwagę odbiorców. Chcielibyśmy, by język używany publicznie tworzył rzeczywistość przyjazną, w której nikt nie czuje się wykluczany, dyskryminowany czy obrażany – tłumaczy Wojciech Waglowski, szef warszawskiego oddziału agencji FleishmanHillard, odpowiedzialnej za publikację Poradnika.

Publikacja ma ułatwić mówienie i pisanie w sposób niedyskryminujący, empatyczny i wolny od stereotypów, w szczególności o grupach narażonych na dyskryminację – o kobietach, osobach tworzących społeczność LGBT, uchodźcach, Żydach i Afrykanach. Rozdziały poświęcone każdej z grup napisane zostały przez autorów i autorki z wyspecjalizowanych organizacji pozarządowych: Fundacji Dziewuchy Dziewuchom, Stowarzyszenia Kampania Przeciw Homofobii, Fundacji Ocalenie, Fundacji Afryka Inaczej, Żydowskiego Stowarzyszenia Czulent oraz Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie.

Używanie odpowiedniego słownictwa to pierwszy krok w kierunku tworzenia materiałów medialnych opartych na szacunku do osób, których one dotyczą. Dlatego tak ważne jest, aby pisząc artykuł lub przeprowadzając wywiad na wizji, dbać o język, który stosuje się do opisania społeczności LGBT. Poradnik etycznego języka to zdecydowanie lektura obowiązkowa dla każdej dziennikarki i dziennikarza – mówi Cecylia Jakubczak z Kampanii Przeciw Homofobii.

 

Poradnik powstał we współpracy merytorycznej z prof. dr hab. Ewą Kołodziejek oraz pod patronatem Rady Języka Polskiego i Rzecznika Praw Obywatelskich.

Nie chcemy, by język był narzędziem dominacji nad drugim człowiekiem. Chcemy natomiast, by naszym działaniom słownym przyświecała zasada wzajemności zawarta w „złotej regule etycznej”: traktuj innych tak, jak sam chciałbyś być traktowany. Lub w prostej, ogólnoludzkiej sentencji: Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe – wyjaśnia prof. dr hab. Ewa Kołodziejek, członkini Rady Języka Polskiego.

Poradnik dostępny jest w wersji online pod adresem https://etykajezyka.pl/, również do pobrania jako plik .pdf, na licencji CC (BY). Oznacza to, że może być wykorzystywane w dowolny sposób i bez ograniczeń, za podaniem źródła.