Dzisiaj (28 marca) w Sądzie Najwyższym odbyła się rozprawa kasacyjna ws. trzech aktywistek oskarżonych o obrazę uczuć religijnych poprzez rozwieszanie naklejek z wizerunkiem matki boskiej częstochowskiej z tęczową aureolą. Sąd oddalił kasacje złożone przez pełnomocników ubocznych oskarżycieli posiłkowych, a kasacja Prokuratora Rejonowego w Płocku została skutecznie cofnięta. Sąd Najwyższy uznał, iż kasacje wniesione przez pełnomocników Kai Godek i Tadeusza Łebkowskiego są bezzasadne w stopniu oczywistym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt V KK 430/22). 

O sprawie

W 2019 roku w jednym z kościołów w Płocku ustawiono instalację grobu pańskiego, na którego ściany składały się pudełka symbolizujące poszczególne grzechy. Obok egoizmu, nienawiści czy zdrady, pojawiły się tam “gender” oraz “LGBT”. W odpowiedzi na tę instalację, Elżbieta Podleśna, Joanna Gzyra-Iskandar i Anna Prus rozwiesiły w okolicy kościoła naklejki z wizerunkiem matki boskiej częstochowskiej z tęczową aureolą. Aktywistki zostały oskarżone o obrazę uczuć religijnych, tj. przestępstwo z art. 196 Kodeksu karnego (patrz: 2 lata za Tęczową Maryjkę? Kalendarium). Sądy dwóch instancji (wyrok Sądu Rejonowego w Płocku z 2.03.2021 r. oraz Sądu Okręgowego w Płocku z 12.01.2022 r.) uniewinniły aktywistki w całości od zarzucanego im czynu. Pełnomocnicy uboczni oskarżycieli posiłkowych oraz Prokurator Rejonowy w Płocku złożyli kasacje.

KPH bierze udział w sprawie jako strona społeczna i jest reprezentowane przez adw. Marcina Pawelca-Jakowieckiego.

Tęcza nie obraża

W dzisiejszym wyroku Sąd Najwyższy oddalił kasacje pełnomocników ubocznych oskarżycieli posiłkowych (Kai Godek i Tadeusza Łebkowskiego), złożone od wyroku sądu II instancji. Sąd nie podzielił przedstawionych w nich argumentów, odwołujących się w dużej mierze do ustalonego już wcześniej stanu faktycznego sprawy. Kasacje te uznane zostały jako wadliwe konstrukcyjnie i bezzasadne w stopniu oczywistym. 

Cieszymy się, że ta sprawa w końcu się zakończyła. Oddalając kasacje, Sąd Najwyższy potwierdził, że tęcza nie obraża! Doceniamy również wycofanie kasacji przez prokuratora – złożony przez KPH, Fundację Wolność od Religii i Instytut Spraw Społecznych apel odniósł skutek. – komentuje Annamaria Linczowska z KPH. 

adw. Marcin Pawelec-Jakowiecki dodaje: Sąd Najwyższy słusznie uznał wywiedzione w sprawie kasacje jako bezzasadne w stopniu oczywistym. Stawiane w nich bowiem zarzuty były w rzeczywistości niedopuszczalne na etapie kasacyjnym, ich sama konstrukcja świadczyła o ich bezzasadności. Skarżący kasacyjnie, dodajmy do tego – podmioty fachowe, przedstawili środki zaskarżenia na granicy dopuszczalności. Zarzuty kasacyjne były wadliwie skonstruowane, argumentacja zawarta w kasacjach stanowiła niedopuszczalną polemikę, jeden zaś z zarzutów zawartych w kasacji pełnomocnika Tadeusza Łebkowskiego świadczył nie tyle o rażącym naruszeniu prawa przez Sąd Odwoławczy, lecz o nieznajomości istoty strony podmiotowej przestępstwa przez skarżącego kasacyjnie. Nie były to kasacje, lecz kompromitacje.

Dzisiejszy wyrok Sądu Najwyższego to kolejne potwierdzenie, że tęcza nie obraża. Tęcza będąca symbolem społeczności LGBT+ ma wyłącznie pozytywne konotacje, zatem zestawienie jej z jakimkolwiek przedmiotem kultu (np. z obrazem) nie jest przestępstwem opisanym w art. 196 Kodeksu karnego.

Również cofnięcie kasacji przez Prokuraturę nas cieszy. Oznacza to, że apel KPH, Fundacji Wolność od Religii i Instytutu Spraw Społecznych do Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego Adama Bodnara o przeanalizowanie postępowań karnych dotyczących przestępstw przeciwko wolności religii odniósł skutek (patrz: KPH i inne organizacje społeczne apelują do Prokuratora Generalnego o przeanalizowanie postępowań sądowych dotyczących m.in. obrazy uczuć religijnych). Wnosiliśmy w nim m.in. o wycofanie kasacji prokuratorskiej z tej sprawy, wskazując, że “Tęcza wskazuje bowiem na potrzebę wspólnego dążenia do urzeczywistnienia równości wobec prawa, zakazu dyskryminacji osób LGBT+, jak także afirmację różnorodności – stanowiącej substrat pluralizmu społecznego, będącego filarem demokratycznego państwa prawa. Sześciokolorowa tęcza – jako symbol osób LGBT+, nie zawiera w sobie jakichkolwiek elementów obelżywych czy pogardliwych, jej zestawienie z jakimkolwiek przedmiotem czci religijnej nie stanowi znieważenia w ujęciu art. 196 k.k”.

---

Mamy do rozdania darmowe egzemplarze publikacji „Różowe trójkąty. Zbrodnie nazistów na osobach homoseksualnych w kontekście edukacji antydyskryminacyjnej”. Książka pod red. Katarzyny Remin (Warszawa, Kampania Przeciw Homofobii, 2012) opisuje historię nazistowskich prześladowań osób homoseksualnych oraz współczesne i zagraniczne przykłady wykorzystywania wiedzy historycznej w edukacji antydyskryminacyjnej. Publikacja zawiera wiele wyjątkowych ilustracji i reprodukcję wystawy Berlin – Yogyakarta.

Zachęcamy biblioteki, organizacje i placówki do pobierania większej liczby książek, jeśli jest taka potrzeba.

Aby otrzymać jeden lub więcej egzemplarzy, uzupełnij formularz (do wyczerpania zapasów, o możliwości odbioru/wysyłce poinformujemy mailowo).

---

Jeśli identyfikujesz się z misją i wartościami KPH, posiadasz wiedzę na temat sytuacji osób LGBT+ w Polsce oraz interesujesz się tematami związanymi z ruchem LGBT+ oraz innymi ruchami z obszaru sprawiedliwości społecznej i spełniasz wymagania rekrutacyjne – to właśnie Ciebie szukamy! Do 24 kwietnia do g. 23:59 weź udział w rekrutacji na stanowisko Kierownika_czki rzecznictwa.

Zakres obowiązków i kluczowe zadania:

• w porozumieniu z Dyrektorem_ką: długofalowe planowanie działań rzeczniczych organizacji, w szczególności poprzez dobór celów i metodologii pracy w oparciu o strategię, plany działania, budżety, zasoby oraz zewnętrzne środowisko organizacji,
• prowadzenie bieżącej analizy zagrożeń i możliwości legislacyjnych/politycznych, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu polityki państwa na osoby LGBTQI w Polsce, prawodawstwa międzynarodowego oraz rozwiązań prawnych postulowanych przez KPH; na podstawie ww. analiz planowanie i korygowanie działań rzeczniczych,
• budowanie i utrzymywanie relacji z istniejącymi i potencjalnymi partnerami, w szczególności z decydentami oraz osobami reprezentującymi społeczeństwo obywatelskie: polskimi i międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi oraz aktywistami_kami LGBT+, a także z organizacjami międzyrządowymi – Komisją Europejską i Radą Europy,
• godne reprezentowanie organizacji na zewnątrz, w tym zwłaszcza wobec władz i przedstawicieli mediów; kształtowanie pozytywnego wizerunku organizacji zarówno w kraju, jak i za granicą,
• kierowanie pracą zespołu rzeczniczego na podstawie rocznych planów działania, w tym wyznaczanie kluczowych celów operacyjnych i przygotowanie planu działania; dystrybucja zadań i obowiązków w zespole rzeczniczym,
• wspieranie rozwoju osób zatrudnionych w zespole rzeczniczym, rozwiązywanie konfliktów, współtworzenie indywidualnych programów rozwojowych oraz ich ewaluacja,
• kształtowanie pozytywnej atmosfery pracy opartej na poczuciu misji, sprawiedliwości, niedyskryminacji; dążenie do wspólnych celów oraz współpracy osób zatrudnionych w zespole rzeczniczym zarówno między sobą, jak i z osobami zatrudnionymi w innych zespołach,
• stała współpraca i koordynacja działań (bez podległości służbowej) z osobą zarządzającą działem komunikacji oraz osobą kierowniczą ds. finansowo-administracyjnych.

Wymagane kompetencje, poparte posiadanym doświadczeniem aktywistycznym i/lub zawodowym:

• specjalistyczna wiedza w zakresie międzynarodowych standardów oraz instytucjonalnych ram systemu ochrony praw człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem praw osób LGBT+,
• doświadczenie w zarządzaniu zespołem,
• rozumienie specyfiki i praktyczna znajomość współpracy z różnymi osobami, ciałami, organami decyzyjnymi oraz dynamik w polityce na szczeblu centralnym,
• praktyczna znajomość funkcjonowania i procesów podejmowania decyzji w instytucjach rządowych, partyjnych i międzyrządowych,
• doświadczenie w opracowywaniu i prowadzeniu działań lobbingowych mających na celu przyjęcie prawodawstwa i polityk, które skutecznie odpowiadają na potrzeby grupy lub społeczności,
• doskonałe umiejętności interpersonalne, w szczególności umiejętność budowania relacji z decydentami,
• doskonałe umiejętności komunikacyjne (pisanie i prezentowanie), w tym znajomość języka angielskiego w mowie i piśmie, pozwalająca na wyjaśnianie złożonych kwestii w sposób prosty, zwięzły i jasny dla różnych grup odbiorców i odbiorczyń,
• udowodniona zdolność adaptacji do szybko zmieniającego się otoczenia i znajdowania innowacyjnych sposobów reagowania na pojawiające się potrzeby organizacyjne, czynniki zewnętrzne,
• zdolność do podejmowania inicjatywy, planowania i samodzielnej pracy, przy jednoczesnej mocnej orientacji na pracę zespołową; umiejętność ustalania priorytetów wielu zadań i dotrzymywania terminów.

Oferujemy:

• wynagrodzenie w wysokości 9.676 zł – 10.420 zł brutto, w zależności od doświadczenia,
• umowę o pracę na 1 rok w wymiarze pełnego etatu, z możliwością przedłużenia na czas nieokreślony (okres próbny: 3 miesiące),
• pracę w Warszawie w systemie hybrydowym (praca zdalna lub stacjonarna w biurze zlokalizowanym w zabytkowej kamienicy w centrum Warszawy), obowiązkowa praca z biura minimum 2 dni w tygodniu,
• prywatną opiekę zdrowotną,
• kartę Multisport,
• uczestnictwo w indywidualnych i zespołowych formach wsparcia w rozwoju zawodowym (coaching), radzenia sobie z trudnościami i stresem (wsparcie psychologiczne),
• 26 dni urlopowych w roku, niezależnie od stażu pracy,
• 7-godzinny dzień pracy.

Biuro Kampanii Przeciw Homofobii mieści się w zabytkowej kamienicy, winda znajduje się na półpiętrze. KPH stosuje zasadę równego traktowania w zatrudnieniu i dołoży starań, aby odpowiedzieć na potrzeby osób kandydujących i zatrudnianych, dlatego w razie pytań lub wątpliwości – skontaktuj się z nami. Jesteśmy otwarci na znalezienie rozwiązań, które zwiększą dostępność, choć mamy świadomość, że część barier może na tę chwilę stanowić trudność w podjęciu pracy na opisanym stanowisku.

Rekrutacja:

Jeżeli po zapoznaniu się z ofertą KPH stwierdziłeś_aś, że chcesz dołączyć do Zespołu KPH, to wyślij CV w formacie PDF na adres: praca@kph.org.pl do 24.04.2024 r. do godziny 23:59, w tytule maila wpisując: “Rekrutacja: Kierownik_czka rzecznictwa”. Wybrane osoby zostaną poproszone o wypełnienie formularza aplikacyjnego badającego doświadczenie, a następnie część osób zostanie zaproszona na stacjonarną rozmowę rekrutacyjną.

W aplikacji prosimy o umieszczenie klauzuli: „Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii moich danych osobowych w celach związanych z przeprowadzeniem procesu rekrutacyjnego. Zostałam/em poinformowana/y, że administratorem moich danych osobowych jest Stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii z siedzibą w Warszawie, adres Aleje Jerozolimskie 99/40, 02-001 Warszawa KRS 0000 1111 209. Oświadczam, iż jestem świadoma/y prawa do wglądu do swoich danych, prawa poprawiania danych oraz prawa do żądania usunięcia danych, a dane te zostały przeze mnie podane dobrowolnie”. Zgłoszenia bez załączonej powyższej klauzuli nie będą rozpatrywane.

Zapoznaj się ze szczegółowymi informacjami dot. przetwarzania danych osobowych przez KPH. 

Równe szanse:

KPH jest pracodawcą oferującym równe szanse i zobowiązuje się do zwalczania wszelkiej dyskryminacji. Do wzięcia udziału w rekrutacji szczególnie zachęcamy osoby transpłciowe i interpłciowe oraz osoby homo-, biseksualne, queerowe i niebinarne oraz osoby sojusznicze.

W najbliższy czwartek, tj. 28 marca o g. 12:00 odbędzie się rozprawa kasacyjna w Sądzie Najwyższym (plac Krasińskich 2/4/6 w Warszawie, sala C) ws. tęczowych Maryjek – sygn. sprawy przed SN: V KK 430/22.

O sprawie

W 2019 roku w jednym z kościołów w Płocku ustawiono instalację grobu pańskiego, na którego ściany składały się pudełka symbolizujące poszczególne grzechy. Obok egoizmu, nienawiści czy zdrady, pojawiają się tam “gender” oraz “LGBT”. W odpowiedzi na tę instalację, Elżbieta Podleśna, Joanna Gzyra-Iskandar i Anna Prus rozwiesiły w okolicy kościoła naklejki z wizerunkiem matki boskiej częstochowskiej z tęczową aureolą. Aktywistki zostały oskarżone o obrazę uczuć religijnych, tj. przestępstwo z art. 196 Kodeksu karnego. Sądy dwóch instancji uniewinniły aktywistki w całości od zarzucanego im czynu.

KPH bierze udział w sprawie jako strona społeczna.

Informacja dla mediów

Zachęcamy przedstawicieli i przedstawicielki mediów do pojawienia się na rozprawie. W Sądzie obecni będą:

• adwokat Marcin Pawelec-Jakowiecki, reprezentujący KPH
• Annamaria Linczowska, Koordynatorka ds. rzecznictwa i działań prawnych, KPH,

którzy udzielą odpowiedzi na ewentualne pytania.

W 2017 roku, w związku z reformą edukacji, Ministerstwo Edukacji i Nauki (MEiN) rozpoznawało wnioski jednego z wydawnictw (Rubikon) o zatwierdzenie podręczników “Wędrując ku dorosłości” – w ocenie KPH był to podręcznik niezgodny z aktualnym stanem wiedzy, zawierał kontrowersyjne i krzywdzące treści.

O sprawie

W postępowanie w MEiN w sprawie dopuszczenia podręcznika do użytku, KPH zaangażowało się jako uczestnik postępowania – formalnie było to postępowanie administracyjne, więc zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), KPH mogło wziąć w nim udział jako organizacja społeczna.

MEiN odmówił KPH udziału w tym postępowaniu – postanowienie o odmowie zostało zaskarżone przez KPH do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA oddalił skargę KPH w obydwu sprawach. KPH od tych wyroków złożyło skargę kasacyjną do NSA (Naczelny Sąd Administracyjny). NSA prawomocnie uznał, że odmowa udziału była niezasadna.

W międzyczasie MEiN wydało decyzję o dopuszczeniu podręcznika nie czekając na zakończenie postępowania w przedmiocie odmowy udziału KPH. Podręcznik został dopuszczony za wcześnie: MEiN nie mógł wydać decyzji o jego dopuszczeniu przed ustaleniem statusu KPH w postępowaniu.

Również w tym czasie Sejm znowelizował ustawę o systemie oświaty w taki sposób, że wyłączył te przepisy K.p.a., które umożliwiałyby udział organizacji w postępowaniu – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2019 roku.

Działanie KPH

Mamy podejrzenia, że decyzja o zmianie prawa była podyktowana czysto politycznie i stanowiła odpowiedź na działanie KPH. W naszej ocenie nowelizacja nie jest niczym uzasadniona, nie ma żadnego racjonalnego powodu, dla którego w postępowaniu administracyjnym przed Ministrem miałyby nie być dopuszczane organizacje społeczne. 

Apelujemy do Sejmu o rozważenie zasadności cofnięcia tej motywowanej politycznie zmiany. 

KPH zwróciło się do MEiN z wnioskiem o unieważnienie decyzji o dopuszczeniu podręcznika z uwagi na to, że została wydana przed prawomocnym zakończeniem postępowania o dopuszczenie KPH do udziału w postępowaniu jako organizacja społeczna. 

Ostatecznie, NSA zgodził się z nami i podkreślił, że należało wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra z uwagi na interes społeczny przemawiający za udziałem KPH w takim postępowaniu. Prawdopodobnie, w niedługiej przyszłości, takie postępowanie zostanie przez MEiN wszczęte. 

KPH w sprawie reprezentuje r. pr. Adam Kuczyński.

Cieszymy się, że NSA swoimi orzeczeniami potwierdziło status KPH jako organizacji społecznej mogącej brać udział w postępowaniu o dopuszczenie podręczników i w ten sposób realizować swoje cele statutowe. Wprowadzony w 2019 roku przepis, wyłączający możliwość udziału organizacji w postępowaniach przed MEiN, nie ma w ocenie KPH żadnego uzasadnienia merytorycznego i powinien zostać uchylony. – komentuje Annamaria Linczowska z KPH.

Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć z uznaniem, chociaż nie zamykają one precedensowych postępowań zainicjowanych jeszcze w lipcu 2017 r. Cenne jest, że NSA potwierdził status KPH jako podmiotu, który działa w obronie społeczności LGBT+. Podobnie docenić należy, iż NSA potwierdził, że obrona społeczności LGBT+ może polegać na dążeniu do eliminacji dyskryminujących treści z podręczników szkolnych poprzez udział w postępowaniu administracyjnym. Obecnie kluczową kwestią jest wyeliminowanie przez Sejm z Prawa oświatowego szkodliwego przepisu dotyczącego dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniach dotyczących dopuszczania podręczników szkolnych. – dodaje r. pr. Adam Kuczyński.

---

Raport „Human Rights and Gender Identity and Expression” rzuca światło na wyzwania, przed którymi stoją osoby trans i niebinarne w Europie oraz poza nią. Służy również jako kompleksowe narzędzie dla rzecznictwa. 

Komisarz Praw Człowieka Rady Europy Dunja Mijatović opublikowała dokument, w którym szczegółowo analizuje wyzwania stojące przed osobami trans i niebinarnymi w całej Europie. Dokument zawiera szeroki zakres spostrzeżeń, zaleceń i analiz oraz kompleksowy przegląd praw osób trans i niebinarnych w Europie i poza nią.

Dokument  opiera się na pracach krajowych i tematycznych przeprowadzonych przez Komisarz w trakcie sześcioletniej kadencji, ze szczególnym naciskiem na jej rozmowy z dorosłymi i młodzieżą transpłciową, organizacjami trans i LGBT+ oraz obrońcami praw człowieka.

Jest to także narzędzie, które zapewnia plan działań na rzecz wspierania zmian legislacyjnych. 13 podrozdziałów artykułu zawiera kompleksowe analizy i zalecenia, które same w sobie służą jako solidne narzędzia doradcze. Rozdziały poruszają takie tematy, jak: prawa człowieka, równość i niedyskryminacja, praktyki konwersji tożsamości płciowej i ekspresji płciowej, prawne uznanie płci, przemoc, przestępstwa z nienawiści i mowa nienawiści, pozbawienie wolności, życie rodzinne, edukacja, sport, zatrudnienie, ubóstwo, opieka zdrowotna, higiena, azyl.

Zobacz cały raport.

Maastricht University realizuje projekt EMIS (European-Men-Who-Have-Sex-with-Men and Trans People Internet Survey). Do tej pory w projekcie skupiano się wyłącznie na mężczyznach uprawiających seks z mężczyznami. W tym roku EMIS został rozszerzony o kwestię badania zdrowia seksualnego i zachowań osób transpłciowych i niebinarnych.

Wyniki tego badania posłużą do zasygnalizowania rządom, że zdrowie seksualne jest nadal bardzo ważnym tematem i zainspiruje do dalszych badań i programów zdrowotnych dotyczących mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami, osób trans* i niebinarnych.

Weź udział w badaniu i wypełnij ankietę

„Osoby niebinarne nie są w stu procentach ani kobietami, ani mężczyznami. Ich tożsamość może być połączeniem tych dwóch płci, może w płynny sposób przechodzić między nimi, być trzecią, oddzielną kategorią lub całkowitym brakiem płci. I tak naprawdę tyle niebinarnych płci, co niebinarnych osób”. Renata Kim rozmawiała z osobami niebinarnymi oraz ich bliskimi, a także z ekspertami i stworzyła pierwszy w Polsce zbiór wiedzy o osobach niebinarnych – „Pomiędzy. Historie osób niebinarnych”. KPH objęło matronat nad książką.

Dziennikarka pytała o ich codzienność, zmagania z wykluczeniem, historie coming outów i o to, jak zostały przyjęte i co zmieniły. Oddała w pełni głos osobom, które nie istnieją ani w polskim prawie, ani w społecznej świadomości, a dzięki tej książce po raz pierwszy mogą powiedzieć: jesteśmy. To książka dająca potrzebne wsparcie tym, którzy zastanawiają się nad własną tożsamością płciową, a tym, którzy tę drogę przeszli – poczucie, że ktoś jest po ich stronie. A przede wszystkim może być prawdziwą pomocą dla rodziców, bliskich osób niebinarnych, pedagogów i każdego, kto chce zobaczyć, jak piękny i różnorodny jest nasz świat.

Mój świat stał się dzięki nim większy. Mam nadzieję, że wasz też się stanie. Czytajcie tę książkę jak podręcznik, który pomoże zrozumieć, jak to jest być osobą niebinarną. – mówi Renata Kim.

Zachęcamy do zakupu książki.

Renata Kim jest dziennikarką Newsweeka, zajmuje się głównie sprawami społecznymi. Jest też sojuszniczką osób LGBT, autorką kilkudziesięciu odcinków podcastu „Codziennie coming out”.

Jakiej ustawy o związkach partnerskich chcemy? Wczoraj KPH wzięło udział w konsultacjach ustawy o związkach partnerskich. Spotkaliśmy się w gronie 60 osób z organizacji i grup LGBT+ z Ministrą ds. Równości Katarzyną Kotulą.

Na początku spotkania Mirka Makuchowska z KPH i Hubert Sobecki z Miłość Nie Wyklucza zaprezentowali ponad 20-letnią historię walki o związki partnerskie, następnie przez ponad 2 godziny rozmawialiśmy o kształcie ustawy oczekiwanej przez społeczność.

To historyczna chwila, pierwszy rządowy projekt dotyczący równości osób LGBT! 

Rządowy projekt, to dla nas świetna wiadomość! Zapewnia on szerokie konsultacje, zaangażowanie wielu ekspertów, rozmowy międzyresortowe i co najważniejsze – poparcie rządu dla projektu ustawy. Ministra Kotula zapewniała o swoim pełnym poparciu dla szerokiego pakietu praw zawartych w projekcie, włączając wewnętrzne przysposobienie dzieci. Dodała, że gdyby to od niej tylko zależało, rozmawialibyśmy o równości małżeńskiej!

Kontynuujemy rozmowy i konsultacje. Ministra zapowiedziała regularne spotkania z organizacjami LGBT+ i dalszą pracę nad projektem ustawy. 

Liczymy, że wprowadzenie związków partnerskich jest coraz bliżej!

Dziękujemy Ministrze Kotuli za wsłuchiwanie się w głos społeczności oraz Magdzie Dropek za organizację spotkania!

---

Co najmniej 50 tys. dzieci wychowuje się w Polsce w tęczowych rodzinach, czyli w takich, które tworzą rodzice tej samej płci oraz dziecko bądź dzieci.

Polskie prawo nie daje osobom LGBT+ możliwości wewnętrznego przysposobienia. Oznacza to, że tylko rodzic biologiczny jest rodzicem prawnym. Drugi rodzic (nazywany społecznym) pozostaje obcy z punktu widzenia prawa.

Taka sytuacja znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie tęczowych rodzin.

• Wizyta rodzica społecznego z dzieckiem u lekarza wymaga za każdym razem upoważnienia rodzica biologicznego.
• Upoważnienie jest potrzebne również w przypadku odbierania dziecka z przedszkola czy szkoły.
• Zagraniczne wakacje dziecka bez rodzica biologicznego to kolejne prawne wyzwanie i możliwe zagrożenie bezpieczeństwa dziecka w nagłych wypadkach.
• Sytuacja staje się dramatyczna, gdy rodzic biologiczny umiera. Wówczas rodzic społeczny jest traktowany jako obcy człowiek, a dziecko zostaje sierotą.

KPH chce to zmienić! Będziemy zabiegać o to, żeby w ustawie o związkach partnerskich znalazły się zarówno rozwiązania gwarantujące dzieciom bezpieczeństwo, jak i przede wszystkim możliwość przysposobienia dziecka osoby partnerskiej. 

• Będziemy przekonywać posłów i posłanki z tzw. konserwatywnego skrzydła.
• Dostarczymy ekspertyzy i analizy prawne w trakcie procesu konsultacji projektu ustawy o związkach partnerskich.
• Zadbamy o to, by tęczowe rodziny miały równe prawa!

Dołącz do nas – zainwestuj w marzenia i przekaż 1,5% na KPH (KRS 0000 111 209), które przeznaczymy m.in. na dalsze prace nad ustawą o związkach partnerskich w Polsce.

Dowiedz się, jak przekazać 1,5% podatku na KPH.

Każda kwota, którą możesz przekazać to realna różnica w życiu tęczowych rodzin w Polsce. Zbudujmy razem Polskę równych praw!

KPH wniosło uwagi w ramach konsultacji społecznych do projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru kwestionariusza indywidualnej oceny pokrzywdzonego i świadka. Dążymy do ochrony osób pokrzywdzonych przestępstwem, zwłaszcza przestępstwem z nienawiści.

 

O rozporządzeniu

Rozporządzenie (Patrz: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru kwestionariusza indywidualnej oceny pokrzywdzonego i świadka) realizuje ustawę z dnia 28 listopada 2014 roku o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka, która miała stanowić implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i rady 2012/29/UE ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstwa. Zatem, w naszej ocenie, rozporządzenie musi być zgodne z dyrektywą i ją realizować. 

Projekt ma na celu ustalenie przez organ prowadzący postępowanie karne właściwości i warunków osobistych pokrzywdzonego oraz rodzaj i rozmiar ujemnych następstw popełnionego na jego szkodę przestępstwa, mając na uwadze charakter tego przestępstwa oraz okoliczności jego popełnienia. Dlatego istotny jest załącznik 1 projektowanego rozporządzenia (Patrz: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru kwestionariusza indywidualnej oceny pokrzywdzonego i świadka, zał. 1), który stanowi kwestionariusz, będący podstawą uzyskania przez organ prowadzący postępowanie karne (m.in. prokuratura, policja) w/w informacji dot. ofiary i przestępstwa.

Z pkt. 56 Preambuły wspomnianej dyrektywy wynika, że:

“przy indywidualnej ocenie należy uwzględnić takie cechy osobowe ofiary, jak wiek, płeć oraz tożsamość i ekspresja płciowa, pochodzenie etniczne, rasa, religia, orientacja seksualna, stan zdrowia, niepełnosprawność, prawa do pobytu, problemy z komunikacją, związek ze sprawcą lub zależność od niego, doświadczenie przestępstwa w przeszłości. Należy w tym zakresie uwzględnić również rodzaj i charakter oraz okoliczności przestępstwa, na przykład: czy chodzi o przestępstwo z nienawiści, wynikające z uprzedzeń lub dyskryminacji, przemoc seksualną, przemoc w bliskich związkach, przypadki gdy sprawcą była osoba nadużywająca stosunku zależności, czy miejsce zamieszkania ofiary znajduje się na obszarze o dużej przestępczości lub zdominowanym przez gangi lub czy ofiara nie pochodzi z państwa członkowskiego, w którym popełniono przestępstwo”

 

Uwagi KPH do Rozporządzenia

KPH wniosło uwagi do Rozporządzenia (patrz: Opinia w sprawie projektu Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru kwestionariusza indywidualnej oceny pokrzywdzonego i świadka). Dla nas szczególnie istotne jest to, że organ prowadzący postępowanie musi uwzględnić charakter, rodzaj i okoliczności przestępstwa, w tym, czy to było przestępstwo popełnione z nienawiści. W naszej ocenie, załącznik 1 do projektowanego rozporządzenia będący tym właśnie kwestionariuszem nie pozwala na ustalenie, czy to było przestępstwo popełnione z nienawiści.

W naszych uwagach wskazałyśmy na to, że brak pytań pozwalających na ustalenie, czy było to przestępstwo popełnione z nienawiści, jest niezgodny z dyrektywą (którą realizować ma i ustawa i to projektowane rozporządzenie). Organ powinien też uwzględniać cechy osobowe ofiary (takie jak tożsamość i ekspresja płciowa)  – w naszej ocenie zaprezentowany w załączniku 1 do rozporządzenia kwestionariusz pomija je, nie uwrażliwiając organów prowadzących postępowanie na te cechy osoby pokrzywdzonej, co również podniosłyśmy w naszej opinii.

W KPH nie mamy wątpliwości, że osoby pokrzywdzone przestępstwami z nienawiści powinny być chronione kompleksowo – dlatego też potrzebujemy odpowiednich zmian prawnych, w tym przede wszystkim, nowelizacji Kodeksu karnego. Rozporządzenie wydane na podstawie ustawy implementującej dyrektywę dot. m.in. ochrony ofiar przestępstwa powinno być z nią zgodne. Jeśli więc z dyrektywy wynika obowiązek ustalenia przez organy prowadzące postępowanie, tego, czy osoba została pokrzywdzona przestępstwem z nienawiści – polskie przepisy wykonawcze powinny  to umożliwiać. – wyjaśnia Annamaria Linczowska z KPH

Działamy na rzecz lepszej ochrony prawnej osób LGBT+, w tym również osób pokrzywdzonych przestępstwami z nienawiści. Konieczna jest nowelizacja Kodeksu karnego w zakresie ochrony przed przestępstwami i mową nienawiści, jednak już teraz wykorzystujemy okazje, żeby zadbać o osoby pokrzywdzone przestępstwami z nienawiści oraz lepszą realizację dyrektywy unijnej – między innymi w tego typu rozporządzeniach.

---

W piątek (8 marca) Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście umorzył postępowanie ws. homofobicznej mowy nienawiści skierowanej w sieci wobec Jakuba i Dawida. Postępowanie toczyło się kilka lat, przez co doszło do przedawnienia karalności. Sprawa ta jest potwierdzeniem, że nie ma miejsca na homofobię w internecie oraz że Polska potrzebuje pilnej nowelizacji Kodeksu karnego – w tym również w kontekście ochrony przed mową nienawiści ze względu na orientację seksualną.

Zdjęcie przyczyną mowy nienawiści

W 2017 roku pod postem Jakuba i Dawida na ich stronie na Facebooku pojawiło się wiele nienawistnych komentarzy, z których wiele zawierało homofobiczne groźby i znieważenia. Jakub i Dawid złożyli zawiadomienie do Prokuratury Warszawa-Śródmieście o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, w którym wytypowali 34 osoby, co do których dane w sieci pozwalały na ich łatwe zidentyfikowanie oraz dołączyli do zawiadomienia dowody, które miały ułatwić pracę organom ścigania. 

Przebieg sprawy

Postępowanie przygotowawcze w prokuraturze pozwoliło zidentyfikować ponad 30 sprawców, jednym z nich był Łukasz K., który dopuścił się znieważenia Jakuba i Dawida (art. 216 Kodeksu karnego). Łukaszowi K. zostały postawione zarzuty w 2018 roku, w tym samym roku sprawca został przesłuchany i przyznał się do czynu. Pomimo tego, pod koniec 2018 r. prokuratura zawiesiła całe postępowanie, w tym i wobec Łukasza K. Argumentem była konieczność uzyskania od firmy Facebook potwierdzenia, że zidentyfikowane przez organy ścigania osoby to rzeczywiście osoby, które posiadały konta na tej platformie. Facebook nigdy nie odpowiedział prokuraturze, przez co postępowanie w sprawie było zawieszone przez 4 lata.

Na skutek wniesionej przez pełnomocników Jakuba i Dawida skargi na przewlekłość postępowania, Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł, że w sprawie wystąpiła przewlekłość (trwająca od 2018 r. do 2022 r.) i konieczne jest podjęcie sprawy przez organy. Sąd ten zasądził również zadośćuczynienie na rzecz Jakuba i Dawida (po 2000 zł na rzecz każdego z nich). Dopiero na skutek tego postanowienia sądu, prokuratura zaczęła działać – 20 października 2023 r. do Sądu Rejonowego Warszawa-Śródmieście wniesiono akt oskarżenia przeciwko Łukaszowi K. – ponad 6 lat po zgłoszeniu sprawy. 

25 października 2023 roku, sąd pierwszej instancji wydał wyrok nakazowy, w którym uznał winę oskarżonego (skazał go z art. 216 Kodeksu karnego na grzywnę w wysokości 1000 zł oraz obowiązek zapłacenia 500 zł na rzecz PCK). Sąd nie odniósł się jednak w żaden sposób do homofobicznej motywacji sprawcy – nie uwzględnił jej ani w opisie czynu, ani w wymierzonej sankcji – dlatego Jakub i Dawid złożyli sprzeciw od tego wyroku.

To, jak długo trwało postępowanie przygotowawcze w tej sprawie jest smutną konsekwencją braku odpowiednich regulacji. Gdyby istniały przepisy wprost chroniące przed homofobiczną mową nienawiści, postępowanie przygotowawcze może trwałoby krócej i w konsekwencji postępowanie nie zostałoby umorzone – komentuje Annamaria Linczowska z KPH

Finał sprawy

W ostatni piątek (8 marca 2024 r.) sąd ponownie rozpoznał sprawę oraz wydał postanowienie o umorzeniu postępowania z uwagi na przedawnienie karalności czynu. Sąd – słusznie – wskazał, że karalność czynu przedawniła się w lipcu 2023 r. Jednocześnie, zaznaczył, że choć skupiono się wyłącznie na analizie kwestii przedawnienia i nie analizowano merytorycznie sprawy, to już zgromadzony w aktach sprawy materiał świadczył o tym, że czyn był motywowany uprzedzeniami ze względu na orientację seksualną. Uzasadniając przedawnienie karalności, sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2023 roku w przedmiocie niekonstytucyjności przepisów tzw. ustawy COVID-owej zawieszającej bieg terminów przedawnienia przestępstw, który zapadł  po wniesieniu aktu oskarżenia do sądu (w październiku 2023 r.), a przed rozpoznaniem przez niego sprawy (w marcu 2024 r.). Piątkowe postanowienie sądu nie jest prawomocne.

Z nienawiścią, obrażaniem, czy groźbami mierzymy się od początku naszej działalności publicznej. Na początku próbowaliśmy je ignorować, udawać, że tego nie ma, tak było łatwiej. Po tym, jak w Internecie pod naszym zdjęciem znad morza pojawiły się apele do naszych sąsiadów, aby podali nasz adres w Internecie, uznaliśmy, że nie będziemy więcej chować głowy w piasek. Złożyliśmy wniosek o ukaranie 34 autorów obelg i gróźb wobec nas. Dziś, po 6 latach od tego wydarzenia dowiadujemy się, że sąd umorzył sprawę pierwszego z nich. Jesteśmy tym zdruzgotani, ale nie zaskoczeni. Już dawno temu przestaliśmy się czuć bezpieczni w naszym kraju. Przy naszej rozpoznawalności i skali nienawiści, z jaką się mierzyliśmy, zaczęliśmy się bać wychodzić z domu. Ten strach nas paraliżował, sprawiał, że zaczęliśmy unikać wychodzenia z domu. Czując brak ochrony ze strony państwa – postanowiliśmy działać sami. Słysząc, że gej został pchnięty nożem, bo szedł za rękę z chłopakiem albo został pobity w autobusie, zawsze myśleliśmy – to mogliśmy być my. Przez te 6 lat bezczynności prokuratury mogło się zdarzyć wszystko. Wystarczyłby jeden wariat, który postanowiłby zrealizować to, co pisał do nas w sieci. Patrząc na to, co stało się z Pawłem Adamowiczem, wiemy, że było to bardzo realne zagrożenie. Przerażające jest, że państwo nie realizuje swoich podstawowych obowiązków wobec nas, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa swoich obywateli. To jeszcze bardziej pokazuje, jak bardzo potrzebujemy wpisania przestępstw na tle orientacji seksualnej do kodeksu karnego. – komentują Jakub i Dawid.

Trudno o lepszy dowód na to, że homofobiczna mowa nienawiści jest bagatelizowana przez organy ścigania. Nadmiernie długi czas trwania postępowania przygotowawczego wynikał z małej wagi, jaką organy ścigania przywiązują do tej kategorii przestępstw. Ta przewlekłość skutkowała przedawnieniem karalności czynu. Pokrzywdzeni zrobili w tej sprawie wszystko co mogli, aby doprowadzić do ukarania sprawcy: złożyli zawiadomienie o przestępstwie, stosowne zeznania, a także przedstawili dowody pozwalające go zidentyfikować. Organy ścigania dostały sprawcę niemalże “na talerzu”. Mimo, że przyznał się on do winy już w 2018 r., Prokuratura czekała z wniesieniem aktu oskarżenia do 2023 r. I spóźniła się.  – dodaje adw. Paweł Knut

W sprawie pokrzywdzonych reprezentuje adw. Paweł Knut i apl. adw. Artur Kula z Kancelarii Knut Mazurczak Adwokaci. KPH wspiera sprawę finansowo. 

Ochrona przed mową nienawiści potrzebna już teraz

Postępowanie przygotowawcze w prokuraturze trwało na tyle długo, że wymierzenie sprawcy kary nie było możliwe. Nie powinno być tak, żeby konsekwencje za nieudolność państwa ponosiły osoby pokrzywdzone. Pokrzywdzonymi mową nienawiści i doświadczającymi gróźb są konkretne osoby, takie jak Dawid i Jakub. 

Potrzebujemy kompleksowej ochrony prawnej przed mową nienawiści. Dlatego też zapowiadana umową koalicyjną nowelizacja Kodeksu karnego, przynajmniej w tym aspekcie, jest konieczna. Apelujemy do rządzących o jak najszybsze podjęcie działań w kierunku potrzebnych zmian prawnych. Mamy nadzieję, że nie będzie więcej spraw takich jak ta, w których przez brak przepisów i nieudolność państwa, osoby pokrzywdzone nie mogą dochodzić swoich praw.

---

„TRANSformacja. Dobre praktyki włączające w miejscu pracy” to pierwsze w Polsce kompendium wiedzy dotyczące inkluzji osób transpłciowych w firmach i zakładach pracy. Wiedza zgromadzona przez osoby autorskie może być używana zarówno w rodzinnych przedsiębiorstwach, jak i w wielkich korporacjach.

Publikacja dostarcza praktycznej wiedzy, która została usystematyzowana w trzech częściach: wiedzy o transpłciowości i niebinarności, języku i praktykach inkluzywnych oraz roli pracodawców i pracodawczyń w budowaniu włączających miejsc pracy.

Nad publikacją wolontaryjnie pracowały osoby praktykujące DEI, osoby z działów HR, osoby transpłciowe i niebinarne, praktycy i praktyczki z wielu organizacji, m.in. Accenture, AstraZeneca, Benefit Systems, CD Projekt Red, Divercity+, Generali, Knut, Mazurczak Adwokaci, State Street i TVN. Publikacja powstała także dzięki zaangażowaniu indywidualnych osób sojuszniczych.

Zapoznaj się z poradnikiem.

W 2024 roku w BRPO ukazała się publikacja „Postępowania w sprawach o uzgodnienie płci. Przewodnik” będąca kompendium wiedzy, zbiorem orzecznictwa oraz praktycznych wskazówek, opierających się na obecnie obowiązujących przepisach prawa, dotyczących procedury związanej z uzgodnieniem płci.

Tożsamość płciowa jest cechą każdego człowieka, uwarunkowaną obiektywnymi czynnikami, niezależną od jego woli. Prawo do życia w zgodzie z tożsamością płciową jest elementem godności człowieka, warunkiem jego samorealizacji i prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie. Obowiązkiem państwa jest zatem zapewnić odpowiednie warunki faktyczne i prawne umożliwiające korzystanie z tego prawa. Ważne jest, aby postępowania prowadzone w takim trybie możliwie najpełniej realizowały standardy ochrony praw człowieka.

– Przewodnik, oprócz rekomendacji zawartych w pierwszym jego wydaniu, uwzględnia dodatkowe kwestie wynikające z doświadczeń Rzecznika oraz osób biorących udział w postępowaniach o ustalenie płci. W nowym wydaniu zaktualizowano wykaz orzecznictwa sądów polskich i międzynarodowych, a także część dotyczącą dobrych praktyk w postępowaniu. Rolą Rzecznika Praw Obywatelskich jest upowszechnianie standardu postępowania, który najpełniej zabezpiecza prawa osób transpłciowych i wsłuchiwanie się w ich głos – stąd w Przewodniku znalazł się również rozbudowany słowniczek oraz odpowiedzi na pytania związane z samym zjawiskiem transpłciowości, które – mam nadzieję – pozwolą na podejmowanie najlepszych decyzji dla stron procesowych – pisze we wstępie rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek.

Zapoznaj się z przewodnikiem.

Historia miłości pani Kamili i pani Judyty to zaangażowanie i wytrwałość, trwająca prawie dwie dekady. Ich podróż była naznaczona wspólnie zbudowanym domem i umowami prawnymi umacniającymi ich partnerstwo. Znając polskie realia, skrupulatnie zaplanowały przyszłość za pomocą testamentów i pełnomocnictw. Niestety, to nie wystarczyło. 

Tragicznie, podczas urodzinowej podróży do Niemiec w maju 2023 r., życie pani Judyty zostało przerwane przez wypadek. Gdy pani Kamila zmagała się z żałobą, musiała zmierzyć się z kolejnym trudem – dyskryminującym charakterem przepisów dotyczących podatku od spadków. Pomimo głębokiej więzi i zobowiązań prawnych, pani Kamila została objęta najwyższą stawką podatku od spadków ze względu na zaliczenie jej do III grupy – przeznaczonej dla osób obcych. Teraz, jako spadkobierczyni, została zmuszona do zapłacenia wygórowanej kwoty za odziedziczony majątek. 

Ta historia rzuca światło na kwestię systemową: potrzebę reformy przepisów podatkowych w celu uznania i ochrony praw długoterminowych związków par jednopłciowych. Dlatego czekając na ustawę o związkach partnerskich, wzywamy Ministra Finansów do podjęcia działań, które zwolnią pary tej samej płci od zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Razem z innymi fundacjami równościowymi podpisaliśmy listy Stowarzyszenia Lambda Warszawa kierowane do Ministra Finansów Andrzeja Domańskiego i Ministry ds. Równości Katarzyny Kotuli. Apelujemy w nich o przeciwdziałanie dyskryminacji i wykonanie wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.

 

Zapoznaj się z treścią obu listów.

 

Stańmy razem, aby zakwestionować dyskryminujące przepisy podatkowe i zapewnić, że każda osoba, niezależnie od statusu związku, jest traktowana sprawiedliwie i godnie w świetle prawa.

---