02 marca 2020

Historia jednej miłości – KPH partnerem akcji społecznej wydawnictwa Osnova

Kochać i być kochanym to coś, czego pragnie każdy i każdy powinien móc realizować się w miłości tak, jak czuje, nie jak „powinien”. Historię swojej jednej miłości opowiedzieli nam m.in. Marta Konarzewska, Michał Piróg czy Piotr Grabarczyk. Wydawnictwo OsnoVa, „Vogue Polska” oraz Kampania Przeciw Homofobii we współpracy z Gazeta.pl rozpoczynają wspólną akcję, która ma zachęcić do rozmowy o tym, że miłość jest jedna – bez względu na orientację seksualną, wiek czy płeć.

Seks i miłość zawsze były częścią kulturowej dychotomii, która dzieliła seksualność na „złą” i „dobrą”. Odwieczne upolitycznienie relacji romantycznych wpływa na nasz światopogląd. Gayle Rubin, amerykańska filozofka i antropolożka kultury, pisała o tym w eseju „Rozmyślając o seksie” z 1984 r. Rubin posługuje się tam terminem seksualny esencjalizm, który w dużym skrócie mówi o przekonaniu, że istnieje „naturalny” seks, podparty rzekomym fundamentalizmem płci biologicznej, a ta zawsze skierowana jest na płeć przeciwną. Służy to seksualnej hierarchizacji i prowadzi do braku życzliwości oraz tolerancji wobec różnorodności seksualnej. Na dodatek system seksualnej stratyfikacji kulturowej i podziału na „dobrą” i „złą” miłość oraz „dobry” i „zły” seks stawia w uprzywilejowanej pozycji osoby heteronormatywne, które nawet specjalnie nad swoją seksualnością nie muszą się zastanawiać. Mechanizmy tego systemu często pozostają dla nas ukryte, bo osobie uprzywilejowanej trudno spojrzeć krytycznie na rzeczywistość, w której funkcjonuje.

Dlatego właśnie wydawnictwo OsnoVa, Kampania Przeciw Homofobii, „Vogue Polska” oraz Gazeta.pl postanowiły rozpocząć społeczny dialog o miłości – takiej, która nie powinna funkcjonować w skostniałych kulturowo schematach. O miłości, która powinna mieć tę wolność, by rozgrywać się w każdym z nas indywidualnie.

Punktem wyjścia do rozpoczęcia kampanii jest książka Tomasza Jędrowskiego „Płynąc w ciemnościach”. To opowieść o dorastaniu i miłości między dwoma chłopakami, którzy spotykają się latem 1980 r. na przymusowym rolniczym obozie studenckim. Mimo początkowej nieufności (pochodzą z odmiennych środowisk) połączy ich zakazana ówcześnie powieść „Mój Giovanni” Jamesa Baldwina. Po zakończeniu praktyk spędzają ostatnie wolne tygodnie lata na wsi. Znajdują w głębi lasu jezioro, które – jak biblijny Eden, z dala od cywilizacji i narzucanych kulturowo norm – daje młodym mężczyznom szansę poznania własnej seksualności i zakochania się w sobie. Powrót z raju okazuje się jednak trudny: w Warszawie ery Gierka nie ma miejsca na indywidualizm. Mężczyźni u progu dorosłości muszą podjąć kluczowe decyzje życiowe.

Janusz zaczyna obracać się w towarzystwie dzieci dygnitarzy partyjnych. Ludwik chce żyć w zgodzie ze swoją wewnętrzną prawdą i coraz częściej myśli o wyjeździe z Polski. Różnice osobiste i zawodowe oraz ciężar wspólnego sekretu odciskają na ich relacji piętno, aż do trudnego finału.

Tomek Jędrowski jako dziecko Polaków, którzy wyemigrowali do Niemiec Zachodnich, znał kraj rodziców jedynie z ich opowieści. Napisana po angielsku „Płynąc w ciemnościach” („Swimming in The Dark”, przeł. Robert Sudół) dojrzewała w nim długo. Chciał poznać życie queerowych rówieśników swoich rodziców z czasów PRL. Zrozumieć, jak to jest, gdy płyniesz w ciemnościach i lękach przed ujawnieniem swojej seksualnej tożsamości. W Polsce Ludwika i Janusza podział na „prawidłową” oraz „dewiacyjną” miłość trzymał się mocno, a nieheteronormatywny seks, choć nie był oficjalnie zakazany, był politycznie niebezpieczny. To nie znaczy jednak, że nie istniał. Maciej Nowak w naszej kampanii mówi o tym dobitnie: „Gejów nie uchwalono przy Okrągłym Stole”.

Do udziału w projekcie wydawnictwo OsnoVa zaprosiło scenarzystkę Martę Konarzewską, aktora Michała Piróga, dziennikarza Piotra Grabarczyka, artystę Karola Radziszewskiego, fotografkę Celestynę Król, krytyka teatralnego i kulinarnego Macieja Nowaka, aktora Tomasza Tyndyka oraz oczywiście Tomasza Jędrowskiego. Bohaterki i bohaterowie podzielili się z nami ich historią jednej miłości. Tej wyjątkowo istotnej, która coś zmieniła lub pozwoliła uświadomić.

Wszyscy nosimy w sobie takie historie: trudne, emocjonalne, czasem skrywane. Podzielcie się z nami waszymi historiami i wspólnie pokażmy, że każda miłość jest tą „dobrą”. Postujcie filmiki oraz teksty na swoich profilach na Facebooku i Instagramie z hashtagiem #historiajednejmilosci, a my przez kolejne osiem dni codziennie pokażemy wam historie naszych bohaterów i bohaterek. Dziś prezentujemy zapowiedź.

Tekst: Hanna Szkarłat