Dołącz do wydarzenia na Facebooku

Najnowszy raport Rady Europy „Right to the Highest Attainable Standard of Health and Access to Healthcare for LGBTI People in Europe”. Raport podkreśla, że osoby LGBT+ często spotykają się z różnymi barierami w dostępie do opieki zdrowotnej, wynikającymi z dyskryminacji, stygmatyzacji i braku odpowiednich przepisów oraz standardów w systemach zdrowotnych wielu krajów europejskich.

Czego dotyczy raport?

Raport wskazuje, że osoby LGBT+ borykają się z wyższym ryzykiem problemów zdrowotnych, takich jak zaburzenia psychiczne, które wynikają głównie z uprzedzeń i marginalizacji społecznej. Analizuje również bariery na jakie natrafiają osoby LGBT+ w systemach opieki zdrowotnej. Dokument zawiera rekomendacje mające na celu zapewnienie równego dostępu do opieki zdrowotnej dla tej grupy społecznej.

Kluczowe problemy

Badania Europejskiej Agencji Praw Podstawowych wykazują, że 16% osób LGBT+ spotkało się z dyskryminacją w opiece zdrowotnej, a ten odsetek wzrasta do 34% wśród osób transpłciowych. Prawie połowa badanych (46%) boi się ujawnienia swojej tożsamości płciowej lub orientacji seksualnej personelowi medycznemu z obawy przed dyskryminacją​. Pracownicy medyczni często mają ograniczoną wiedzę na temat specyficznych potrzeb zdrowotnych osób LGBT+, co wynika z braku odpowiednich szkoleń i programów edukacyjnych. Kolejnym problemem są przestarzałe przepisy, które nie dostosowują się do realiów współczesnych systemów zdrowotnych, a także brak dedykowanych programów zdrowotnych dla osób LGBT+.

Rekomendacje Rady Europy dla państw członkowskich

W odpowiedzi na te wyzwania Rada Europy przedstawia konkretne rekomendacje, które obejmują:

• wprowadzenie obowiązkowych szkoleń dla osób pracujących w służbie zdrowia, które mają zwiększyć ich świadomość i wrażliwość na potrzeby osób LGBT+,
• gromadzenie danych zdrowotnych, które uwzględniają orientację seksualną i tożsamość płciową,
• dostosowanie przepisów prawnych zgodnych z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia tak, aby osoby transpłciowe miały pełen dostęp do procedur medycznych dostosowanych do ich potrzeb.

Przeczytaj cały raport

Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza i Kampania Przeciw Homofobii 14 listopada podsumowały przebieg konsultacji społecznych rządowego projektu ustawy o związkach partnerskich. W ponad 5400 listach zebranych przez Miłość Nie Wyklucza od osób z całej Polski, poparcie dla ochrony prawnej wszystkich rodzin w postaci przynajmniej związków partnerskich łączyło się z rozczarowaniem. Jego powód to brak zabezpieczeń sytuacji dzieci w tęczowych rodzinach i tworzenie osobnej instytucji zamiast otwarcia małżeństwa na pary osób tej samej płci.

W trakcie konferencji prasowej głos zabrały osoby, których zmiana prawa dotyczy bezpośrednio: dwie matki wychowujące wspólnie dziecko, para kobiet, które wzięły ślub cywilny za granicą oraz mężczyzna, który niedawno pochował swojego wieloletniego partnera.

Po konferencji wszystkie przesłane listy zostały przekazane do Kancelarii Premiera.

Związki partnerskie to niezbędne minimum, standardem jest równość małżeńska

Konsultowany projekt to niezbędne minimum bezpieczeństwa dla par osób tej samej płci konieczne „na wczoraj”. Skoro zamiast równości małżeńskiej rząd oferuje związki partnerskie, ich formuła powinna być jak najszersza, by oferować jak najpełniejszą ochronę — mówi Hubert Sobecki ze Stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza, które przeprowadziło akcję wysyłania wspólnego stanowiska do rządu. Przy pełnym zrozumieniu politycznych realiów, usunięcie zapisów o bezpieczeństwie rodzin z dziećmi, degradacja małżeństw zagranicznych czy możliwość odmowy uroczystej ceremonii w Urzędzie Stanu Cywilnego sprawiają, że ten projekt to krzywdzący kompromis. Jednocześnie ogromne zaangażowanie w konsultacje jest dowodem na to, że Polska jest gotowa na krok w kierunku równości.

Podczas gdy w Polsce od ponad 20 lat kolejne rządy nie wprowadziły żadnej formy uznania prawnego związków par osób tej samej płci, również tych wychowujących wspólnie dzieci, równość małżeńska stała się standardem międzynarodowym w dziedzinie ochrony życia rodzinnego osób LGBT+. Kolejne kraje, które wprowadzały związki partnerskie, zmieniały je po kilku latach w równość, czyli otwarcie instytucji małżeństwa na wszystkie pary, niezależnie od płci. Do dziś postąpiło tak 39 państw świata, od Kostaryki po Tajlandię, w tym większość krajów Unii Europejskiej.

Według tegorocznych sondaży IPSOS i United Surveys prawo do małżeństwa dla par osób tej samej płci popiera 50-51% Polek i Polaków. Z kolei według sondażu CBOS poparcie wzrosło aż o 10 punktów procentowych w ciągu ostatnich 3 lat i wynosi dziś 44%.

Europejski Trybunał Praw Człowieka dwoma wyrokami wydanymi w ciągu ostatniego roku zobowiązał Polskę do zapewnienia prawnej ochrony i uznania związków par osób tej samej płci. W naszej ocenie to minimalny standard, do którego zrealizowania zbliży Polskę wejście w życie ustawy o związkach partnerskich. Projektowana ustawa nie jest idealna — brakuje w niej przede wszystkim rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo rodzinom wychowującym dzieci, o co już teraz zabiegamy i będziemy zabiegać na dalszych etapach prac legislacyjnych. Nie mamy wątpliwości, że Polska jest gotowa na związki partnerskie, o czym świadczy rosnące poparcie dla tej instytucji, ale przede wszystkim historie tysięcy osób, których brak tych ustawowych rozwiązań realnie dotyka — komentuje Annamaria Linczowska, Kampania Przeciw Homofobii.

Miłość Nie Wyklucza, Kampania Przeciw Homofobii, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego i Lambda Warszawa przygotowały też wspólną ekspercką opinię prawną, wskazując na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa rodzinom z dziećmi i fakt, że związki partnerskie w proponowanej formie realizują jedynie minimum wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Dzieci z dwiema matkami lub ojcami wciąż bez ochrony

Według sondażu IPSOS z tego roku aż 69% Polek i Polaków popiera prawo do przysposobienia dziecka przez drugiego rodzica w parze tej samej płci. Według badania IPSOS dla More In Common Polska z końca września 65% ankietowanych jest zdania, że osoba partnerska tej samej płci powinna mieć prawo do wychowywania dziecka po śmierci rodzica biologicznego.

Jak stwierdziła Ministra Równości Katarzyna Kotula, usunięcie z projektu ustawy zapisów o przysposobieniu wewnętrznym, które umożliwiłoby drugiej matce lub drugiemu ojcu uzyskanie prawa do opieki nad dzieckiem, które i tak już wychowuje, było ustępstwem podyktowanym wyłącznie względami politycznymi. Zapisy te nie tylko ułatwiają życie codzienne, ale przede wszystkim chronią dobro dziecka w sytuacji śmierci rodzica biologicznego, gdy drugi rodzic traktowany jest jak osoba obca, a dziecko jak sierota. Osoba zmagająca się ze śmiercią ukochanej osoby musi wtedy stoczyć dodatkową batalię o własne dziecko, a dziecko — w najlepszym wypadku na chwilę — traci oboje rodziców.

Polska jest gotowa. Tu chodzi o ludzi

W konferencji wzięły udział również osoby, które opowiedziały, jak brak ochrony prawnej wpływa na ich życie.

Nasze małżeństwo jest ważne w 39 państwach na świecie, ale nie w Polsce. Polska nie chce nawet przyjąć go do wiadomości. Od dwudziestu lat odmawia uznania takich rodzin jak nasza i odsyła nas do notariusza, gdzie za małą część tego, co małżeństwa mają z automatu i za darmo, trzeba zapłacić kilkanaście tysięcy złotych. Od tych kwot pobierany jest VAT, tak więc państwo zarabia na naszym wykluczeniu. To coś więcej niż nierówność. To hańba — mówiła Renata Lis, pisarka i tłumaczka oraz żona Elżbiety Czerwińskiej, których zawarte w Danii małżeństwo nie jest uznawane w Polsce. Zwracając się bezpośrednio do premiera Tuska, Lis dodała: Pana obietnice z kampanii wyborczej zostały dobrze zapamiętane. „Dowiezienie” związków partnerskich do szczęśliwego finału to nie jest sprawa wyłącznie Lewicy, to również sprawa Pańskiego honoru.

Swoją perspektywę przedstawiły też Karolina i Ola, mamy wychowujące wspólnie Olka i Jagienkę. Głos w imieniu rodziny zabrała Karolina:

Uwierzcie mi, że trudno jest żyć w kraju, który każdego dnia nie daje nam poczucia bezpieczeństwa, w kraju, w którym nie mogę iść do lekarza z dziećmi bez uprzedniego okazania pełnomocnictw, w kraju, w którym w przypadku śmierci mojej partnerki, a matki biologicznej Olka i Jagny, będę musiała udowodnić przed urzędnikami i sądem, że od 6 lat buduję więź emocjonalną z moimi dziećmi i po odejściu Oli to ja powinnam sprawować opiekę nad nimi. Trudno jest żyć w kraju, w którym nie masz poczucia równości prawnej dla siebie i swojej rodziny. Zwracając się do polityków, Karolina dodała: Projekt ma zapewnić nam małą pieczę i tu apelujemy do polityków PSL — nie zabierajcie nam jedynego punktu, który nie rozwiąże naszych problemów jako mam, ale pozwoli na w miarę „normalne funkcjonowanie”. Ten punkt nie zmieni nic w waszym życiu, a w naszym tak wiele.

Hubert Sobecki odczytał również list Krzysztofa Zwierzchlejskiego, który musiał walczyć z polskimi instytucjami o prawo do pochówku swojego wieloletniego partnera — Łukasza — po jego tragicznej śmierci w czasie wymarzonych wakacji we Włoszech. Zwracając się bezpośrednio do nieżyjącego ukochanego:

Łukaszu! Właśnie dziś, 14 listopada, miała być nasza 15 rocznica. Rocznica w oczekiwaniu na wprowadzenie związków partnerskich w Polsce. Gdyby weszły w życie przed naszymi feralnymi wakacjami, mógłbym być z Tobą we włoskim szpitalu i dać Ci jeszcze więcej sił do walki o życie. Mógłbym też decydować o sprowadzeniu Twojego ciała i Twoim pogrzebie. Bez uwłaczających słów urzędników, że jestem nikim. Państwo Polskie zawłaszczyło moją żałobę. Niestety te słowa są wciąż aktualne. I choć może to zabrzmieć dziwnie — wierzę, że Twoja śmierć otworzy oczy rządzącym. Bo choć płacimy podatki i chodzimy na wybory, Polska wciąż odmawia nam podstawowych praw człowieka.

Zwierzchlejski zaapelował też do rządu:

Czas, by koalicja pokazała, że jest naprawdę proeuropejskim rządem — ja wciąż tego nie widzę…

KPH oraz Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza zapraszają na konferencję prasową podsumowującą konsultacje społeczne projektu ustawy o związkach partnerskich. Po konferencji przekażemy do Kancelarii Premiera listy przesłane przez ponad 4700 osób z całej Polski, które domagają się ochrony prawnej dla par osób tej samej płci i wychowywanych przez nie dzieci. Głos zabiorą także osoby, których planowane prawo dotyczy bezpośrednio.

Czas: 14 listopada (czwartek) o godz. 10.30

Miejsce: przed wejściem do Dziennika Podawczego KPRM, al. J. Ch. Szucha 14, Warszawa

Głos zabiorą:

• Hubert Sobecki, Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza,
• Olga Plesińska, Kampania Przeciw Homofobii,
• Krzysztof Zwierzchlejski, który walczył o prawo do godnego pochówku swojego partnera,
• Renata Lis i Elżbieta Czerwińska, których zawarte w Danii małżeństwo nie jest uznawane w Polsce,
• Karolina i Ola, które wspólnie wychowują Olka i Jagienkę,
• Natalia Wójcik, lokalna aktywistka z Tychów.

W kwietniu 2024 roku weszła w życie unijna Dyrektywa anty-SLAPPowa, która jest odpowiedzią na zjawisko pozywania dziennikarzy, aktywistów czy naukowców za krytykę osób wpływowych czy nagłaśnianie nadużyć władzy. Kraje członkowskie, w tym Polska, mają obecnie dwa lata na jej implementację do swoich systemów prawnych. Jednak samo wdrożenie dyrektywy do polskiego prawodawstwa nie wystarczy. My, dziennikarze, wydawcy, przedstawiciele i przedstawicielki organizacji pozarządowych, grup aktywistycznych, środowiska akademickiego i naukowego podkreślamy, że do efektywnego zajęcia się problemem SLAPPów potrzebna jest gruntowna rewizja polskiego prawa i  przyjęcie ambitnych rozwiązań, które wykraczają poza minimalne wytyczne Dyrektywy.

SLAPPy, strategiczne działania prawne zmierzające do stłumienia debaty publicznej, to sprawy inicjowane w celu pognębienia osoby bądź organizacji wypowiadającej się na tematy istotne publicznie. Inicjator SLAPPu dysponuje zazwyczaj znacząco większą władzą ekonomiczną lub polityczną od osoby pozywanej lub oskarżonej.

Z uznaniem przyjmujemy publiczne wypowiedzi Ministra Sprawiedliwości Adama Bodnara o zagrożeniu, jakie SLAPPy stanowią dla wolności słowa. Biorąc pod uwagę najwyższe poszanowanie dla unijnych wymogów ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości oraz zbliżającą się polską prezydencję w Radzie UE, żywimy uzasadnioną nadzieję, że nasz kraj zdecyduje się dać przykład jako pionier europejskiej legislacji anty-SLAPPowej. W celu wsparcia prac legislacyjnych nad regulacjami anty-SLAPP, Polska Grupa Robocza przeciw SLAPPom, w tym HFPC wraz z ARTICLE 19 i Siecią Obywatelską Watchdog Polska przestawiają dokument

Propozycje zmian prawnych w celu wdrożenia dyrektywy w sprawie ochrony osób, które angażują się w debatę publiczną, przed ewidentnie bezpodstawnymi lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi („strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej” tzw. SLAPP). Propozycja zmian została sformułowana w oparciu o pogłębioną analizę Dyrektywy antySLAPPowej, prawa polskiego, międzynarodowych standardów wolności słowa, wywiadów grupowych z obrońcami, pełnomocnikami, sędziami i prokuratorami.

Przeczytaj pełną treść apelu

Jako osoby przedstawicielskie różnych środowisk, którym zależy na otwartej i transparentnej debacie publicznej, podkreślamy, że SLAPP-y mogą dotknąć każdą osobę, stanowiąc poważne zagrożenie dla demokracji. Dlatego łączymy siły i apelujemy o  wprowadzenie szeroko zakrojonych zmian prawnych, które skutecznie ochronią społeczeństwo obywatelskie. Szybkie wprowadzenie skutecznych zmian anty-SLAPPowych do polskiego prawa jest nie tylko możliwe, ale i konieczne. SLAPPy uderzają nie tylko w media i pojedyncze osoby, lecz także w demokrację.

Apel podpisały 43 organizacje.

Gmina Jedlnia-Letnisko na Mazowszu oficjalnie zrezygnowała z Samorządowej Karty Praw Rodzin, dołączając do grona samorządów odrzucających uchwały uznawane za dyskryminujące wobec społeczności LGBT+. Po tej decyzji w Polsce pozostały tylko cztery gminy, które wciąż utrzymują SKPR.

30 października 2024 roku Sąd Najwyższy, obradując w pełnym składzie Izby Cywilnej, miał wydać uchwałę dotyczącą procedury ustalania zakresu podmiotowego po stronie pozwanej w sprawach o uzgodnienie płci, czyli de facto rozstrzygnąć o rozszerzeniu grona osób, które osoba transpłciowa musi pozwać w swojej sprawie, o małżonka_ę i dzieci. Jednakże, w środę uchwała nie zapadła z powodu konieczności rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów – a sprawę odroczono do 4 marca 2025 roku.

Uchwała nie zapadła

Uchwała miała być rezultatem wniosku złożonego przez Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego Zbigniewa Ziobrę we wrześniu 2022 roku. Ziobro wnioskował wtedy o interpretację przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, sugerując że orzecznictwo w tej kwestii jest niespójne. W jego opinii pojawiła się potrzeba jednoznacznego określenia zakresu osób, które powinny być stroną pozwaną. Jednakże argumentacja Ziobry była kontrowersyjna – wiele osób eksperckich wskazywało, że powoływanie się na „rozbieżność orzecznictwa” było nieuzasadnione, ponieważ przywoływało jednostkowy przypadek z wyjątkowo specyficznego kontekstu prawnego. 

W styczniu 2024 roku, w związku m.in.  z apelem KPH, nowy Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar cofnął wniosek (patrz: Wniosek Ziobry o utrudnienie uzgodnienia płci wycofany. Szybka reakcja Adama Bodnara m.in. na prośbę KPH). Sąd Najwyższy uznał cofnięcie wniosku za niewiążące i kontynuował postępowanie, czego rezultatem jest toczące się postępowanie.

Oświadczenie KPH i stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich

KPH oraz Rzecznik Praw Obywatelskich wyrazili krytyczne stanowiska wobec uchwały Sądu Najwyższego. W opinii „przyjaciela sądu”, KPH wskazało, że:

• w postępowaniu o uzgodnienie płci przede wszystkim ochroną prawną powinna być objęta godność osoby transpłciowej,
• istnieje konieczność ochrony jej dobrostanu i dlatego proces o uzgodnienie powinien być jak najprostszy,
• nie ma rozbieżności w orzecznictwie.

Patrz: KPH interweniuje ws. osób transpłciowych w Sądzie Najwyższym. Chodzi o wniosek Ziobry

Z kolei Rzecznik Praw Obywatelskich (patrz: RPO wnosi, by SN odmówił uchwały z wniosku PG ws. pozywania małżonka i dzieci przy uzgodnieniu płci) wskazał przede wszystkim na brak istnienia rozbieżności w orzecznictwie i zaznaczając, że standard postępowania został wypracowany przez 30 lat, a jednostkowe orzeczenie, wydane w szczególnych okolicznościach, nie oznacza istnienia rozbieżności w orzecznictwie. 

O procedurze uzgodnienia płci w Polsce

W Polsce brakuje ustawy regulującej procedurę uzgodnienia płci. Projekt ustawy, który pojawił się w 2015 roku, został zawetowany przez Andrzeja Dudę – procedura uzgodnienia płci opiera się na wyrokach SN.

Zgodnie z orzecznictwem, uzgodnienie płci odbywa się w postępowaniu cywilnym, z zachowaniem tzw. dwustronności procesu – co oznacza, że w postępowaniu musi uczestniczyć osoba, której dotyczy wniosek oraz jej rodzice jako strona pozwana. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 2019 roku, celem tego rozwiązania jest wyłącznie zachowanie formalnej struktury procesu, a nie aktywne zaangażowanie pozwanych w kwestię zmiany płci.

Potrzeba zmian prawnych, a nie uchwał!

Według KPH poważne wątpliwości budzi istnienie podstaw do procedowania sprawy i wydania uchwały. Sąd Najwyższy powinien odmówić jej wydania nie tylko ze względu na brak rozbieżności w orzecznictwie, ale przede wszystkim ze względu na cofnięcie wniosku przez Adama Bodnara. Sam skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego i prawidłowość powołania zasiadających w niej sędziów budzi kontrowersje, a rozstrzyganie w przedmiocie wniosku Ziobry poprzedzić musi rozpoznanie wniosku Prokuratora Generalnego Adama Bodnara dotyczącego wyłączenia części sędziów.

Ta sytuacja pokazuje, że konieczne jest wypracowanie i wprowadzenie odpowiednich rozwiązań ustawowych w zakresie uzgodnienia płci metrykalnej w sposób włączający same osoby transpłciowe. Procedura powinna być oparta o samostanowienie i zapewniać przede wszystkim poszanowanie godności i podmiotowości osób transpłciowych, spełniając międzynarodowe standardy. 

Z okazji trwającego Miesiąca Świadomości nt. Transpłciowości, zapraszamy do KPH* na wieczór filmowy połączony z dyskusją – w ramach projektu “Queerowe kino”. Spotkajmy się 19 listopada o g. 18:00 i wspólnie zobaczmy film “Lola”. Po seansie zapraszamy na panel dyskusyjny.

Mamy dla Was 15 miejsc, dlatego prosimy o wypełnienie formularza: https://tinyurl.com/QueeroweKino11 

*Biuro KPH mieści się na pierwszym piętrze w zabytkowej kamienicy. Winda znajduje się na półpiętrze i prowadzą do niej schody.

O czym jest film “Lola”? 

Lola skończyła niedawno 18 lat, jest dziewczyną, która przechodzi tranzycję i właśnie dowiedziała się, że została zakwalifikowana na związane z nią operacje. Niestety krótko po tym przyszła też informacja, że zmarła jej ciężko chora mama, która do tej pory jako jedyna pomagała jej finansowo. Spełniając ostatnie życzenie mamy, Lola i jej ojciec, który wcześniej wyrzucił ją z domu i z którym nie miała kontaktu od dwóch lat, wyruszają do ich rodzinnego domu, aby zawieźć tam prochy matki. Podczas wspólnej podróży muszą wrócić do niezagojonych ran, ale też zmierzyć się razem z nowymi wyzwaniami.

Film zdobył dwie statuetki Magritte (belgijski Oscar) dla najbardziej obiecującej aktorki (Mya Bollaers) oraz za najlepszą scenografię. Był również nominowany do Cesara w kategorii Najlepszy film zagraniczny. 

Zobacz zwiastun filmu: https://www.outfilm.pl/lola 

Jesteś z miejscowości poniżej 200 tys. osób i chcesz zorganizować seans filmowy w ramach “Queerowego kina” u siebie? Dowiedz się więcej  https://kph.org.pl/zorganizuj-queerowe-kino-z-kph-pokaz-filmu-o-osobach-lgbt-w-twoim-miescie/ 

Organizacją partnerską “Queerowego kina” jest Outfilm – platforma VOD dla społeczności LGBT+.

Wypełnij formularz 

Projekt QueerArt to cykliczne spotkania kierowane do osób LGBTQ+ oraz osób sojuszniczych z Nysy i okolic. Będą odbywać się co dwa tygodnie w atmosferze bezpieczeństwa, zaufania i wsparcia.

Celem jest wspólne budowanie tęczowej przestrzeni. To będzie czas pełen nawiązywania nowych znajomości, integracji, akceptacji, dobrej zabawy i twórczych działań (niezależnie od waszych zdolności artystycznych.

Kolektyw Tęcza Nad Nysą zaprasza zainteresowane osoby do współtworzenia queerowej społeczności. 

Pierwsze “Tęczowe spotkanie: Nie jesteście sami_e!” odbędzie się w środę (13.11.2024) o godz. 15:30 w Nysie przy ul. Chodowieckiego 9.

Kontakt do osób organizujących spotkania:

teczanadnysa@gmail.com

Instagram @teczanadnysa

Facebook Kolektywu Tęcza Nad Nysą 

Działanie jest współfinansowane przez Kampanię Przeciw Homofobii ze środków Funduszu grantowego “Wspólnymi siłami budujemy równość: wsparcie i rozwój dla lokalnych grup i organizacji LGBT+” (Znamy wyniki Funduszu “Wspólnymi siłami budujemy równość” – kto otrzyma grant?).

25 października na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany i przekazany do 5-dniowych konsultacji publicznych projekt ustawy nowelizującej Kodeks karny w zakresie dyskryminacji, przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści. Niestety nowa propozycja nowelizacji Kodeksu różni się od poprzedniej, przede wszystkim pomija tożsamość płciową jako jedną z przesłanek dotyczących hate speech i hate crimes. KPH złożyło uwagi do projektu.

Czego dotyczy projekt nowelizacji?

Podobnie jak w projekcie z marca tego roku, projekt ten nowelizuje art. 53 §2a pkt 6 (wymiar kary), art. 119 §1 (stosowanie przemocy lub groźby bezprawnej), art. 256 §1 (nawoływanie do nienawiści) oraz art. 257 (publiczne znieważenie) Kodeksu karnego. Tak jak poprzednio, popełnienie przestępstwa motywowanego nienawiścią wg Kodeksu uznaje się za okoliczność obciążającą sprawcę, czyli wpływającą na wyższy wymiar kary.

Do tej pory, w Kodeksie karnym znajdowało się 5 przesłanek: przynależność narodowa, etniczna, rasowa, polityczna, wyznaniowa, bezwyznaniowość. W marcowym projekcie nowelizacji zaproponowano dodatkowe 5 przesłanek: płeć, wiek, niepełnosprawność, tożsamość płciowa, orientacja seksualna (patrz: KPH składa uwagi do projektu nowelizacji Kodeksu karnego w zakresie ochrony przed przestępstwami z nienawiści i mową nienawiści). 

Nowelizacja Kodeksu karnego w zakresie przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści jest potrzebna, aby:

• zapewnić ochronę przed przestępstwami i mową nienawiści,
• dać organom ścigania narzędzia do efektywnego ścigania przestępstw,
• oddziaływać na wartościową debatę publiczną o zmianach prawnych dotyczących osób LGBT+.

Nowelizacja Kodeksu karnego w tym zakresie to także część umowy koalicyjnej.

Brak tożsamości płciowej w październikowym projekcie nowelizacji

Niestety w październikowym projekcie nowelizacji uwzględniono tylko 4 nowe przesłanki, pominięto tożsamość płciową. 

Nieuwzględnienie tożsamości płciowej w projekcie nowelizacji jako jednej z przesłanek, oceniamy negatywnie, w szczególności, że w poprzednim projekcie ujęto tę przesłankę. Naszym zdaniem jej wskazanie explicite w treści przepisów zapewni pełniejszą ochronę osobom pokrzywdzonym przestępstwami motywowanymi transfobicznie – komentuje Annamaria Linczowska, koordynatorka ds. rzecznictwa i działań prawnych w KPH.

Co więcej, ujęcie tożsamości płciowej w Kodeksie karnym jest rekomendowane m.in. przez Europejską Komisję Przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji (patrz: ECRI report on Poland) oraz Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich (patrz: Przestępstwa motywowane uprzedzeniami. Analiza i zalecenia).

Jest też pozytywna zmiana w projekcie nowelizacji

W październikowym projekcie przeformułowano również brzmienie przepisów art. 119 §1 oraz art. 257 Kodeksu karnego. Zamiast sformułowania “[kto stosuje przemoc lub groźbę bezprawną/publicznie znieważa z powodu jej przynależności…” zaproponowano wyrażenie “w związku z przynależnością”. 

Sformułowanie “z powodu jej przynależności” wymaga od osoby pokrzywdzonej bycia częścią mniejszości (np. etnicznej) – wskazuje na to zaimek “jej”. Natomiast sformułowanie “w związku z przynależnością” nie zawiera już tego zaimka oraz jest szerszym pojęciem. To sformułowanie chroni zatem także osoby, które nie należą do mniejszości/grupy, w związku z którą sprawca podjął działanie.

Dodanie tego zapisu sprawi, że ochroną objęte będą również osoby, co do których sprawca błędnie założył, że posiadają daną cechę (przykład: pobicie osoby po błędnym założeniu, że jest osobą LGBT+).

KPH składa uwagi do projektu nowelizacji

W uwagach złożonych do projektu nowelizacji Kodeksu Karnego, KPH zwraca uwagę na:

• konieczność uwzględnienia tożsamości płciowej,
• konieczność wprowadzenia definicji przestępstwa z nienawiści,
• ochronę osób, co do których sprawca błędnie założył posiadanie danej cechy,
• wprowadzenie rozwiązania analogicznego do występków chuligańskich, aby umożliwić ściganie przestępstw z nienawiści bez względu na kwalifikację prawną czynu – w ocenie KPH, ta zmiana doprowadzi do oddania charakteru przestępstwa w wyroku, co w konsekwencji ułatwi prowadzenie ewidencji przestępstw z nienawiści (oznacza to, że każdorazowo i na każdym etapie postępowania, prokuratura i sądy powinny zbadać motywację sprawcy, a motywacja motywowana uprzedzeniami będzie uwzględniona w wyroku)*.

Zapoznaj się z pełną treścią uwag KPH

*Przykład: Sprawca dokonuje kradzieży z pobudek homofobicznych. W tym przypadku, podczas kwalifikacji prawnej podane będą dwa artykuły – w związku z kradzieżą oraz w związku z dokonaniem przestępstwa z nienawiści.

KPH aktywnie monitoruje i bierze udział w pracach nad nowelizacją Kodeksu karnego poprzez składanie uwag w ramach konsultacji publicznych. Jesteśmy gotowe_i do dalszej pracy nad ustawą. 

Już w najbliższą środę (30 października) o godz. 18:30 zapraszamy na live z udziałem Magdaleny Dropek i adw. Anny Mazurczak, współpracowniczek Ministry Katarzyny Kotuli. Będziemy rozmawiać o projekcie ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich, który znajduje się na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Podczas live’a na Facebooku KPH dowiesz się m.in.:

???? co jest w projekcie ustawy i jakie to ma znaczenie dla sytuacji osób LGBT+ w Polsce,

???? jak będzie przebiegał dalszy proces legislacyjny,

???? co to są konsultacje społeczne ustawy,

???? jak możesz wziąć udział w konsultacjach społecznych,

???? czy są szanse na wprowadzenie korzystnych dla społeczności LGBT+ zmian do projektu i jakie mogłyby to być zmiany

Masz pytania do prowadzących?

Zadaj je w dyskusji na wydarzeniu na Facebook’u lub na żywo w trakcie live’a.

Już w tę sobotę (26.10) o godz. 14:00 w Olsztynie odbędzie się inauguracja Przystani Euforia. Jest to bezpieczna przestrzeń dla osób różnorodnych seksualnie, jak i płciowo oraz miejsce integracji i wsparcia lokalnej społeczności. Projekt współtworzą Fundacja CzuliMy wraz z osobami wolontariackimi z kolektywu TransAtlantyk i Safe Space. Wydarzenie powstało w ramach funduszu grantowego KPH ,,Wspólnymi siłami budujemy równość”.

Program inauguracji

14:00 – 16:00 – Szafing – wymienialnia ubrań i książek, zajęcia interaktywne z makijażystką

16:00 – 16:15 – uroczyste otwarcie Przystani Euforia

16:15 – 17:00 – prezentacja pomysłodawców projektu

17:00 – 17:30 – Od dysforii do euforii – Marlena i Kasia w rozmowie z PACYFKĄ

17:30 – 18:30 – Talk Show: ANDRZEJ SZWAN, czyli Lulla La Polaca

18:30 – 20:00 – Bingo Drag Education Samantha Szon & Crystal Pussy

20:00 – 20:30 – Aktywne życie Moniki “Pacyfki” Tichy (prezeska Lambda Polska)

20:30 – 21:00 – Drag Show Euforia Lulla La Polaca & Samantha Szon & Crystal Pussy

Weź udział w wydarzeniu

Śledź na bieżąco, co dzieje się w Przystani Euforia

Działanie jest współfinansowane przez Kampanię Przeciw Homofobii ze środków Funduszu grantowego “Wspólnymi siłami budujemy równość: wsparcie i rozwój dla lokalnych grup i organizacji LGBT+” (Znamy wyniki Funduszu “Wspólnymi siłami budujemy równość” – kto otrzyma grant?).

Od 2016 roku w każdy ostatni piątek października odbywa się święto różnorodności, które młodzi ludzie organizują w swoich szkołach – Tęczowy Piątek. 23 października w Mazowieckim Kuratorium Oświaty Fundacja GrowSPACE zorganizowała konferencję prasową inaugurującą 8. edycję Tęczowego Piątku.

Tęczowy Piątek nie tylko w Warszawie

W tym roku Tęczowe Piątki odbywają się nie tylko w Warszawie, ale również w Koninie, Wieluniu, Chojnicach, Kędzierzynie-Koźlu, Tychach, Słupsku, Gryfinie, Wągrowcu, Krośnie, Bytomiu, Sopocie, Bielsku-Białej, Gdyni, Bydgoszczy, Gdańsku, Rzeszowie, Katowicach,  Łodzi, Poznaniu, Zielonej Górze, Opolu, Gdańsku, czy Katowicach.

Stoimy tu, ponieważ wspólnie chcemy powiedzieć młodzieży – jesteście ważni i ważne. Macie prawo być sobą. Macie prawo czuć się bezpiecznie w swoich szkołach i macie prawo być widoczni i widoczne. W tym roku połączyliśmy siły na rzecz młodzieży z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę oraz Fundacją SEXEDPL – powiedziała Aleksandra Stube, koordynatorka Tęczowego Piątku z Fundacji GrowSPACE podczas konferencji prasowej.

W tym roku Tęczowy Piątek odbywa się pod hasłem “Budujmy Mosty Różnorodności”. Wspólnie chcemy pokazać, że szkoła bez nas – bez różnorodnej młodzieży – nie byłaby taka sama. To dla mnie bardzo ważne, jako ucznia, żeby budować bezpieczne, akceptujące przestrzenie dla każdego – dodał Jakub Juszczak, licealista z Wrocławia oraz działacz Fundacji GrowSPACE.

Od samego początku dążyliśmy i dążyłyśmy do tego, aby Tęczowy Piątek skupiał się na lokalnych działaniach w całej Polsce, tworząc bezpieczną przestrzeń dla młodzieży LGBT+ oraz osób sojuszniczych. Dzięki ogromnemu zaangażowaniu młodych ludzi w miastach i miasteczkach, Tęczowy Piątek daje radość, buduje wspólnoty i oferuje wsparcie. Niezwykle cieszy nas to, że odbywa się już nie tylko przy wsparciu nauczycieli i nauczycielek oraz społeczności szkolnych, ale także z poparciem Kuratorium Oświaty – powiedziała Magdalena Więch, koordynatorka wsparcia ruchu LGBT+ w Kampanii Przeciw Homofobii.

Pakiet Edukacyjny Tęczowego Piątku

Wraz z organizacjami partnerskimi wydano Pakiet Edukacyjny Tęczowego Piątku, na który składa się:

• Kurs e-learningowy „LGBT+Ja”, który ma na celu zwiększenie świadomości na temat różnorodności płciowych, seksualnych i relacyjnych, a także promowanie sojusznictwa rówieśniczego wobec osób LGBTQ+. W kursie wykorzystano film „on/jego”, wypowiedzi osób eksperckich oraz interaktywne ćwiczenia.
• Scenariusze zajęć/warsztatów dla klas 7–8 szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych z zakresu sojusznictwa wobec osób LGBTQ+ oraz budowy przyjaznych środowisk dla osób transpłciowych autorstwa ekspertów_tek Fundacji SEXEDPL (Sojusznictwo wobec osób LGBT+ – materiały edukacyjne SEXEDPL na Tęczowy Piątek)
• Scenariusze warsztatów dla dzieci i młodzieży z zakresu praw człowieka, języka inkluzywnego i zdrowia psychicznego autorstwa Fundacji GrowSPACE.

Jako Fundacja GrowSPACE dołączyliśmy do Zespołu ds. Współpracy z NGO przy Ministerstwie Edukacji Narodowej, dzięki czemu będziemy mogli stale konsultować decyzje podejmowane przez resort na rzecz dzieci i młodzieży. To ważny krok także w kontekście budowania bezpieczeństwa nieheteronormatywnej młodzieży w szkołach – podkreślił Dominik Kuc, członek Zarządu Fundacji GrowSPACE.

Tęczowy Piątek odbywa się dzięki wsparciu Ambasady Królestwa Danii, Ambasady Królestwa Norwegii, Ambasadzie Belgii, a konkretnie Przedstawicielstwu Flandrii w Polsce i Krajach Bałtyckich oraz pomysłodawcy akcji – Kampanii Przeciw Homofobii.

Tegoroczna edycja Tęczowego Piątku upływa pod hasłem „Budujmy Mosty Różnorodności”. Fundacja GrowSPACE we współpracy z SEXEDPL  przygotowała scenariusze zajęć/warsztatów dla klas 7–8 szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych z zakresu sojusznictwa wobec osób LGBTQ+ oraz budowy przyjaznych środowisk dla osób transpłciowych. Zachęcamy do zapoznania się z materiałami!

Sojusznictwo wobec osób LGBTQ+ (klasy 7-8) – pobierz materiały

Sojusznictwo wobec osób LGBTQ+ (szkoła ponadpodstawowa) – pobierz materiały

Sojusznictwo wobec osób transpłciowych (szkoła ponadpodstawowa) – pobierz materiały

W Elblągu ruszyła Młodzieżowa Grupa Wsparcia dla osób w wieku 16-20 lat,  które doświadczają osamotnienia i dyskryminacji ze względu na swoją nieheteronormatywną różnorodność.

Fundacja COG oferuje twórczą i bezpieczną przestrzeń otwartą na różnorodność i eksperymenty.

To doskonała okazja, aby doświadczyć wsparcia, nawiązać relacje i uczyć się umiejętności potrzebnych do radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami.

Cotygodniowe spotkania będą prowadzone przez psycholożki Aleksandrę Dyks – Łepek i Annę Śledzińską, które na co dzień pracują z młodzieżą i wspierają ją w różnych kryzysach rozwojowych.

Tworzymy miejsce, gdzie możecie lepiej poznać i docenić siebie, a także budować relacje oparte na wzajemnym szacunku, życzliwości i akceptacji – mówi do młodych jedna z organizatorek, Aleksandra Dyks-Łepek.

Chcemy dodawać Wam odwagi do bycia sobą i proponujemy zajęcia, które rozwijają samoświadomość, poczucie wpływu na własne życie oraz kreatywne podejście do problemów – podkreśla Anna Śledzińska.

Zapraszamy do wspólnego tworzenia przestrzeni pełnej akceptacji i wzajemnej pomocy. Spotkania będą odbywać się w czwartki w godz. 17:00-19:00 w Domu Pod Cisem przy ul. Stawidłowej 3 w Elblągu. Pierwsze spotkanie odbyło się 17 października 2024 roku!

Zapisy po rozmowie z prowadzącymi: Aleksandrą Dyks – Łepek: 606 302 950 lub Anną Śledzińska: 790 690 447.

Działania współfinansowane przez Kampanię Przeciw Homofobii ze środków Funduszu grantowego “Wspólnymi siłami budujemy równość: wsparcie i rozwój dla lokalnych grup i organizacji LGBT+” (Znamy wyniki Funduszu “Wspólnymi siłami budujemy równość” – kto otrzyma grant?)