Rzecznik Praw Obywatelskich, Marcin Wiącek, opublikował opinię w sprawie rządowego projektu ustawy o związkach partnerskich. Opinia zaskakuje swoją zachowawczością. Dlaczego?

Po urzędzie z długą historią stania na straży praw człowieka i zabiegania o realizację standardów międzynarodowych spodziewałyśmy się więcej. Trudno głos RPO uznać za sojuszniczy i wspierający. Odwołuje się do niezwykle wąskiej interpretacji obowiązków Polski wobec obywateli i obywatelek, które wynikają z wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Konstytucji RP. Jest też miejscami wewnętrznie sprzeczna, deklarując na przykład troskę o dobro dzieci wychowywanych przez pary zawierające związek partnerski, ale ignorując potrzebę rozszerzenia zapisów w proponowanym projekcie, by realnie zabezpieczyć sytuację takich rodzin.

Opinia Rzecznika na temat związków partnerskich

Z opinii RPO wynika, że:

• po wyrokach Trybunału w Strasburgu, Polska ma obowiązek zapewnić ochronę parom osób tej samej płci – nie muszą być to małżeństwa, trzeba przede wszystkim zadbać o sprawy majątkowe, a nie rodziny z dziećmi;
• konstytucyjna definicja małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny nie stoi  w sprzeczności z wprowadzeniem związków partnerskich – związek partnerski (jako odmienna od małżeństwa instytucja prawa rodzinnego) powinien jednak różnić się od małżeństwa. 

Jednakże nie zapominajmy, że Konstytucja zakazuje też nierównego traktowania. RPO nie wspomina o innych artykułach Konstytucji, np. zakazie nierównego traktowania. W opinii zabrakło odniesienia się do orzeczeń wskazujących, że artykuł 18 („Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej”) nie ma formy zakazu i nie dostrzega nakazu ochrony wszystkich rodzin, który z niego wynika.

Przeczytaj opinię

 

Brak stabilności i spójności?

Według projektu, związki partnerskie można będzie łatwo rozwiązać, co nie zapewnia im stabilności. W ocenie RPO, powstaje ryzyko, że pary będą je zawierać w celu „optymalizacji podatkowej”.

Niestabilne związki to również ryzyko dla dzieci, ale Rzecznik nie wspomina o braku prawa do przysposobienia wewnętrznego, które tę sytuację by zabezpieczało.

Projekt ustawy zawiera niespójności spowodowane ogromną liczbą przepisów, na które wpływa stworzenie instytucji podobnej, ale innej od małżeństwa. Rzecznik nie wspomina jednak, że rozszerzenie małżeństw na pary jednopłciowe pomogłoby uniknąć takich problemów, a tęczowym rodzinom zapewnić bezpieczeństwo.

W ocenie RPO, projekt Ministry Kotuli jest akceptowalny, mimo wskazanych w opinii niespójności. Niepokoi nas jednak dający się wyprowadzić z opinii postulat wykonywania wyroków ETPCz jedynie w minimalnym zakresie. Przypomnijmy, że w wyroku Przybyszewska i in. przeciwko Polsce, Trybunał wprost wskazał, że „Konwencja ma na celu zagwarantowanie nie praw, które są teoretyczne lub iluzoryczne, lecz praw, które są praktyczne i skuteczne, dlatego istotne jest, aby ochrona przyznana przez Państwa-Strony parom tej samej płci była odpowiednia” (patrz: Trybunał w Strasburgu nakazał Polsce uznanie praw par osób tej samej płci. Brak ochrony prawnej związków osób tej samej płci narusza Konwencję. „Panie Premierze, spotkajmy się” – mówią organizacje LGBT+ i prawnicy. ). Zatem związki partnerskie powinny gwarantować osobom, które w nich pozostają bezpieczeństwo we wszystkich aspektach życia – materialnych (opodatkowanie czy dziedziczenie) i moralnych (prawa i obowiązki w zakresie wzajemnej pomocy).

Opinia organizacji LGBT+ do projektu ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich

W kontekście opinii RPO, warto przypomnieć opinię w sprawie projektu ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich i ustawy wprowadzającej, przygotowaną przez KPH, Miłość Nie Wyklucza, Lambdę Warszawa i Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego – patrz: Konsultacje publiczne projektu ustawy o związkach partnerskich dobiegły końca. Zobacz wspólną opinię 14 organizacji LGBT+ 

Jak wskazujemy we wspomnianej opinii, “projektowana ustawa zapewni minimalną ochronę osobom pozostającym w niesformalizowanych związkach partnerskich, które np. ze względu na swoją orientację seksualną pozbawione są możliwości zawarcia małżeństwa”. Wskazujemy w niej, że związki partnerskie realizują jedynie minimalny standard ochrony wynikający z orzecznictwa ETPCz, zwracamy uwagę na brak gwarancji w zakresie bezpieczeństwa dzieci wychowywanych przez pary jednopłciowe, a prawdziwy brak dyskryminacji stanowiłoby wprowadzenie równości małżeńskiej. 

W swoim stanowisku, RPO argumentuje konieczność różnicowania związków partnerskich i małżeństw mniej formalnym sposobem zawarcia i ich rozwiązania. Na te kwestie również zwracałyśmy uwagę w opinii, postulując wprowadzenie możliwości ceremonii analogicznej do małżeństwa i zmianę sposobu rozwiązania związku. W projektowanej wersji sposób rozwiązania związku uwydatnia “istotną różnicę pomiędzy istniejącym w polskim porządku prawnym instytucją małżeństwa a projektowaną instytucją związku partnerskiego. Osoby pozostające w związku partnerskim nie korzystają z ochrony w takim zakresie, jaki przewidziany został dla instytucji małżeństwa, chociażby w wypadku wystąpienia jednego z małżonków o orzeczenie rozwodu. Powyższe, w ocenie opiniujących godzi w wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadę równości obywateli wobec prawa”. 

Podsumowanie okiem KPH

Tak zachowawcza opinia RPO jest rozczarowująca i smutna tym bardziej przez to, że przez wiele lat Biuro RPO było jedyną instytucją państwa polskiego, do której osoby LGBT+ mogły zwrócić się z prośbą o interwencję. Nie miałyśmy wątpliwości, że zostaniemy potraktowane z poszanowaniem godności i w odniesieniu do międzynarodowych standardów w dziedzinie praw człowieka. Gdy stanowisko RPO piastował Adam Bodnar, Biuro nie tylko rozpatrywało skargi, ale również przyłączało się do postępowań i przygotowywało rekomendacje, które jasno wskazywały na potrzeby naszej społeczności. Prawo traktowano jako instrument, który ma służyć ludziom, a zwłaszcza chronić osoby narażone na nierówne traktowanie z powodu systemowych braków i celowych, podyktowanych względami czysto politycznymi zaniedbań ze strony instytucji państwa.

Koalicja Obywatelska w kampanii parlamentarnej składała ambitne obietnice społeczności LGBT+: wprowadzenie związków partnerskich w 100 dni, ochronę przed przestępstwami z nienawiści i otwarty dialog z organizacjami społecznymi. Jak rząd wywiązał się z obietnic? Projekty ustaw są, ale do czytania w parlamencie jeszcze długa droga. Dialog z rządem, z małymi wyjątkami,  to raczej polityka zamkniętych drzwi, listów bez odpowiedzi i „zabawa” w głuchy telefon. Spodziewali_łyśmy się więcej, a jest… rozczarowanie.

Czas na czyny, nie słowa!

Po roku rządów koalicji społeczność LGBT+ ocenia działania rządu jako niewystarczające i rozczarowujące. Choć zapowiadano zmiany, wciąż czekamy na realne kroki, które miałyby na celu poprawę sytuacji osób LGBT+ w Polsce. Społeczność czuje się ignorowana – oczekujemy nie tylko dialogu, ale przede wszystkim szybkich zmian ustawowych, na które czekamy już od 20 lat. KPH i inne organizacje pozarządowe domagają się prawdziwego dialogu i polityki otwartych drzwi oraz dotrzymywania słowa i włączenia w proces legislacyjny. Niezrealizowane obietnice, jak  brak ochrony przed transfobią w Kodeksie karnym, to tylko część zawiedzionych nadziei. Doceniamy niektóre działania, które wykonał rząd, ale zmiany uważamy za niewystarczające i zbyt wolne. Czas na działania, a nie kolejne obietnice!

Co do poprawy?

Społeczność miała duże nadzieje, jednak właściwie żadna wyczekiwana ustawa nie weszła w życie.

Ustawa o związkach partnerskich (Jest projekt ustawy o związkach partnerskich!):

• Chcemy równości małżeńskiej!

Społeczność LGBT+ oczekuje wprowadzenia równości małżeńskiej, związki partnerskie to zachowawcze, przestarzałe i nieodpowiadające na potrzeby społeczności rozwiązanie tymczasowe. 

• Miało być w 100 pierwszych dniach rządu

Koalicja Obywatelska obiecywała związki partnerskie w ciągu pierwszych 100 dni rządów – minął rok a ustawa nie była czytana w parlamencie.

• Rodziny z dziećmi za burtą

Rządzący zawodzą rodziny tęczowe z dziećmi. Projekt ustawy nie daje możliwości przysposobienia wewnętrznego dziecka partnera czy partnerki.

• Niedogadani koalicjanci

Miesiącami społeczność LGBT+ obserwowała przepychanki słowne i telewizyjne negocjacje kształtu ustawy pomiędzy PSL, a Ministrą Kotulą. Zabrakło liderstwa premiera Tuska, aby uzgodnić wspólne stanowisko rządu wewnątrz gabinetów ministerialnych, a nie w programach telewizyjnych. 

Nowelizacja Kodeksu karnego (Nowelizacja Kodeksu karnego): 

• Priorytet, ale czy na pewno?

Podobnie jak ustawa o związkach partnerskich, zmiany w Kodeksie karnym miały być priorytetem rządu, jednak przez rok nie wyszła z Parlamentu.

• Znikający projekt 

W maju 2024 projekt ustawy o zmianach w Kodeksie karnym miał być uchwalony przez Radę Ministrów, co wiemy z Twitta KPRM-u, w którym jest informacja o przyjęciu projektu ustawy. Twitt jednak po pół godziny znika i pojawia się kolejny, w którym wśród przyjętych projektów ustaw, tego projektu już nie ma. Co się wydarzyło na posiedzeniu? Podobno PSL zablokował projekt, nie zgadzając się na włączenie tożsamości płciowej jako przesłanki chronionej przed przestępstwami z nienawiści. Przez kolejne miesiące nie ma żadnych informacji, co z projektem się dzieje, aż do 24 października, kiedy projekt w zmienionym kształcie, już bez tożsamości płciowej zostaje opublikowany. 

• 5 dni na konsultacje społeczne

Organizacjom społecznym na konsultacje dano aż… 5 dni. Ustawowo, ten termin powinien wynosić 14, ale jak dowiadujemy się z uzasadnienia tej decyzji, wynikała ona z chęci szybkiego procedowania projektu. Po 4 miesiącach zamrożenia prac rządu nad projektem brzmi mało wiarygodnie. 

• Osoby transpłciowe bez ochrony 

Rząd usuwa z projektu ochronę przed przestępstwami z nienawiści dla osób transpłciowych, mimo że jest to grupa najbardziej narażona na tego typu przestępstwa. Wg danych z Raportu o sytuacji społecznej osób LGBT+ w Polsce, prawie co piąta (18,7%) osoba transpłciowa doświadczyła przemocy fizycznej motywowanej uprzedzeniami.

Nie tylko ustawy! Z 52 propozycji, tylko jedna wchodzi w życie

Po 8 latach homofobicznych i transfobicznych rządów PIS, wiele instytucji publicznych zamieniło się w narzędzia opresji społeczności LGBT+. Aby ten trend odwrócić i zapewnić większą ochronę osób LGBT+ KPH wraz z organizacjami LGBT+ przygotowało listę 52 zmian, które można wprowadzić bez konieczności zgody parlamentu. Chodzi o różnego rodzaju wytyczne, regulaminy i rozporządzenia. W marcu KPH wysłało listy do wszystkich ministerstw z prośbą o spotkanie i rozmowę o propozycjach. Odpowiedź pojawiła się jedynie od Ministerstwa Sprawiedliwości i to tam została wprowadzona jedyna zmiana z naszej listy 52 postulatów. 16 października 2024, weszło w życie rozporządzenie zmieniające regulamin urzędowania sądów powszechnych, w efekcie którego sprawy o ustalenie płci zostały dodane do katalogu spraw traktowanych priorytetowo.

Wielokrotnie też spotykamy się z brakiem partnerstwa ze strony rządu –  drzwi niektórych ministerstw są nadal dla nas zamknięte, a listy organizacji pozarządowych są ignorowane. Tak jak przy projekcie dotyczącym związków partnerskich Ministra Kotula organizowała spotkania ze stroną społeczną, tak przy okazji prac nad nowelizacją Kodeksu karnego nie widzimy chęci dialogu. Spotykamy się również z licznymi odmowami czy ignorowaniem rozmów ze strony koalicjanta, PSL-u.

Możliwości obecnego rządu

Wielokrotnie o tym wspominałyśmy, potwierdza to wiele danych i nie mamy wątpliwości, że polskie społeczeństwo jest gotowe na pro-równościowe zmiany. Poparcie dla związków partnerskich na początku rządów Tuska było wysokie i utrzymuje się na wysokim poziomie (ok. 60%) przez cały rok.

W zeszłorocznym wyroku Przybyszewska i in. przeciwko Polsce, z 12 grudnia 2023 roku (Trybunał w Strasburgu nakazał Polsce uznanie praw par osób tej samej płci) Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że brak zapewnienia przez Polskę prawnej ochrony i uznania związkom par osób tej samej płci stanowi naruszenie Konwencji.

ETPCz potwierdził to również w kolejnym wyroku w sprawie Formela i in. przeciwko Polsce z września 2024 roku (2:0 dla związków partnerskich – Polska po raz kolejny przegrywa w ETPCz). To jasne sygnały dla polskiego rządu, że aby sprostać międzynarodowym minimalnym standardom praw człowieka, należy wprowadzić przynajmniej związki partnerskie!

Od 2020 roku, Polska zajmuje ostatnie miejsce w tęczowym rankingu ILGA Europe, Rainbow Map & Index, który analizuje poziom ochrony prawnej osób LGBT+ w danym kraju (Polska po raz kolejny najbardziej homofobicznym krajem Unii Europejskie). Jest to kolejny dowód na to, że:

• Polska nie może być dłużej ostatnia!
• wartości europejskie (tak ważne w sferze deklaracji dla rządu) to też przestrzeganie praw człowieka osób LGBT+;
• ten ranking powinien być kolejnym impulsem do zmian – Polska nie może być dłużej na ostatnim miejscu w UE, a ochrona praw człowieka osób LGBT+ to nieodłączna część wartości europejskich.

Jakie pozytywy?

Doceniamy działania, które są podejmowane przez rząd i polityków_czki koalicji rządzącej. Widzimy zmianę polegającą na możliwości dialogu z niektórymi parlamentarzyst_kami oraz członkami i członkiniami Rady Ministrów, doceniamy słowa wsparcia i przeprosiny, jednak jak wskazał w notatce po wizycie w Polsce niezależny ekspert ONZ IE SOGI (Ekspert ONZ wzywa do podjęcia szybkich i zdecydowanych działań na rzecz ochrony osób LGBT): symboliczne gesty są ważne, jednak nie zastąpią one konkretnych działań.

Zmiany, które uważamy za pozytywne:

• dwa rządowe projekty pro-równościowych ustaw – związki partnerskie i ochrona przed przestępstwami z nienawiści. Są to pierwsze w historii projekty ustaw dotyczące równości LGBT+, procedowane ścieżką rządową,
• koniec hejtu na społeczność LGBT+ w publicznych mediach,
• zmiana rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Regulamin Urzędowania Sądów Powszechnych (Sprawy o ustalenie płci będą traktowane priorytetowo) – dzięki temu sprawy o uzgodnienie płci są traktowane jako pilne, jest możliwość, aby osoba transpłciowa usiadła razem z rodzicami podczas rozprawy; 
• walka z mową nienawiści i czynami z nienawiści znalazły się w umowie koalicyjnej (pkt. 7) 
• dialog i otwartość na współpracę Ministry ds. Równości Katarzyny Kotuli.  

Kolejny raz powtarzamy – Polska jest gotowa na zmiany!

Koalicja rządząca została wybrana również głosami osób LGBT+ i osób sojuszniczych! To m.in. dzięki działaniom organizacji pozarządowych frekwencja była rekordowo wysoka. Liczne badania pokazują, że Polki i Polacy są gotowi_e na Polskę równych praw, m.in:

• po raz pierwszy w historii, więcej niż połowa ankietowanych osób opowiedziała się za związkami partnerskimi dla par osób tej samej płci (CBOS, lipiec 2024);
• czerwcowe badanie IPSOS Pride wykazało, że 67% osób jest za związkami partnerskimi;
• wśród elektoratu Koalicji rządzącej poparcie jest jeszcze wyższe, np. według październikowego badania United Survey dla DGP i RMF FM 94,1% wyborców_czyń koalicji rządzącej jest za związkami partnerskimi.

Najwyższy czas działać – mamy nadzieję i będziemy o to zabiegać, by prawdziwe zmiany zostały wprowadzone przez rząd w 2025 roku.

Nowy raport „Ile warta jest tęczowa złotówka?” stworzony przez agencję marketingu inkluzywnego Priders pokazuje, że społeczność LGBT+ ma znaczący wpływ na polską gospodarkę. Jest to pierwsze od 2006 roku ogólnopolskie badanie siły zakupowej osób LGBT+.

Analiza obejmuje nawyki konsumpcyjne osób LGBT+, wydatki na różne kategorie (np. odzież, gastronomię czy kulturę) oraz oszczędności. Poruszono także kwestię dyskryminacji ekonomicznej, która wpływa na możliwości zarobkowe osób LGBT+. Raport podkreśla, jak inkluzywne podejście w biznesie może przynosić korzyści ekonomiczne i społeczne.

Przeczytaj cały raport

Grudzień to czas intensywnych przygotowań, prezentów i zakupów online! Czy wiesz, że możesz wykorzystać ten okres, by zrobić coś dobrego? Dzięki wtyczce FaniMani możesz wspierać KPH, nie wydając ani złotówki więcej!

Jak to działa?

1. Zainstaluj darmową wtyczkę FaniMani
2. Kupuj w ulubionych sklepach online – na liście jest ponad 1700 sklepów, m.in. Empik, Allegro, Lidl, Media Markt czy Hebe.
3. Część wartości Twoich zakupów trafi do KPH jako wsparcie naszej misji walki o równość i prawa osób LGBTQ+!

To proste, szybkie i nic Cię nie kosztuje. A Ty możesz sprawić, że Twoje grudniowe zakupy będą miały podwójną moc: radość dla bliskich i wsparcie dla tych osób, które tego potrzebują.

Zobacz więcej!

Razem zróbmy coś dobrego! 

29-30 listopada 2024 r. odbył się Zlot Obrończyń i Obrońców Praw Człowieka –  jedno z największych wydarzeń w Polsce, ważnych dla całego społeczeństwa obywatelskiego, podczas którego mogą się spotkać przedstawiciel_ki organizacji pozarządowych z różnych obszarów. Podczas Zlotu KPH poprowadziło panel na temat funduszy UE w kontekście praw osób LGBT w Polsce.

Zlot po raz trzeci został zorganizowany przez takie organizacje jak Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych, Inicjatywa „Nasz Rzecznik”, Sieć Obywatelska Watchdog Polska, Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców oraz Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

Podczas wydarzenia poruszony został m.in.  temat funduszy europejskich i ich roli we wspieraniu demokracji i praw podstawowych, w tym praw człowieka osób LGBT+ w Polsce, a także planów i postulatów społeczeństwa obywatelskiego na polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

Zlot Obrończyń i Obrońców Praw Człowieka to doskonała okazja do wymiany doświadczeń oraz nawiązywania i wzmacniania relacji między osobami z organizacji pozarządowych.

Panel KPH podczas Zlotu

W piątek, 29 listopada Olga Plesińska i Annamaria Linczowska z KPH poprowadziły panel “Stać nas na RÓWNOŚĆ – fundusze UE a prawa osób LGBT+ w Polsce. Case study Koalicji Equality Watch”, podczas którego podzieliły się swoim doświadczeniem oraz zachęcały inne organizacje pozarządowe do szukania niekonwencjonalnych, innowacyjnych rozwiązań i wykorzystywania rzecznictwa i regulacji prawnych związanych z funduszami europejskimi do walki z dyskryminacją i na rzecz równości. 

Koalicja  na Rzecz Równych Praw “Equality Watch” to pierwsza w Europie koalicja zrzeszająca organizacje pozarządowe działające w Komitetach Monitorujących Fundusze Europejskie, która skupia się na przestrzeganiu zasady niedyskryminacji i Karty Praw Podstawowych. W 2023 r. 13 polskich organizacji zdecydowało się połączyć siły w walce z dyskryminującymi uchwałami przeciwko “ideologii LGBT” i Samorządowymi Kartami Praw Rodzin. 

Między innymi dzięki pracy KPH, osób aktywistycznych i organizacji zrzeszonych w Koalicji Equality Watch, uchylonych zostało 101 dyskryminujących uchwał przeciwko “ideologii LGBT” i Samorządowych Kart Praw Rodzin. W konsekwencji w Polsce zostały już tylko trzy krzywdzące uchwały, z czego wszystkie z nich to Samorządowe Karty Praw Rodzin, które nadal obowiązują na Podkarpaciu.

W sobotę wręczono adw. Radosławowi Baszukowi Nagrodę Obywatelską  im. H. Wujca, który m.in. pomaga aktywist_kom w sprawach dot. protestów, pomocy na granicy czy obrazy uczyć religijnych, również reprezentował oskarżone w sprawie Maryi w tęczowej aureoli. Nagroda stanowi wyróżnienie dla osób wspierających osoby działające aktywistycznie i społecznie. Gratulujemy!

Dziękujemy za możliwość podzielenia się naszą perspektywą podczas Zlotu oraz liczne inspirujące rozmowy z osobami uczestniczącymi. Do zobaczenia za rok!

Graeme Reid, niezależny ekspert ONZ ds. przemocy i dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową, 29 listopada 2024 r. wezwał Rząd Rzeczypospolitej Polskiej do podjęcia szybkich i zdecydowanych kroków w celu zwalczania dyskryminacji i przemocy wobec osób LGBT+.

Na zakończenie swojej dziesięciodniowej wizyty ekspert ONZ stwierdził: „W celu usunięcia naruszeń praw człowieka Parlament musi podjąć działania na rzecz niezbędnych reform prawa antydyskryminacyjnego w Polsce”. Ekspert dodał, że „brak odpowiedniej ochrony ma szkodliwy wpływ na osoby LGBT”.

Graeme Reid wspomniał, że powolne tempo zmian legislacyjnych wprowadzanych przez Rząd RP jest źródłem rozczarowania i frustracji wielu spośród 130 przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i władz, z którymi spotkał się w różnych rejonach kraju.

„W trakcie mojej wizyty usłyszałem wiele chwytających ze serce osobistych historii. Na przykład homoseksualnemu mężczyźnie odmówiono możliwości odwiedzin umierającego partnera z powodu braku prawnego uznania ich związku. Osoby transpłciowe zmuszane są pozywać rodziców, aby uzyskać prawne uznanie zmiany płci. Dzieci są wyrzucane z domów, prześladowane przez rówieśników w szkołach i mają trudności z uzyskaniem pomocy psychologicznej w odpowiednim czasie. Na szczęście, nawet małe kroki mogą znacząco pomóc w walce z takimi przejawami dyskryminacji”, stwierdził ekspert.

„Wzywam władze do wprowadzenia szybkich i zdecydowanych zmian legislacyjnych w celu zapewnienia zgodności praw i polityk Rzeczypospolitej Polskiej z międzynarodowymi standardami praw człowieka, w tym dotyczącymi dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową”, dodał Graeme Reid.

Niezależny ekspert odbył wizytę w Polsce w dniach 18-29 listopada 2024 r., podczas której spotkał się z przedstawicielami administracji, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, krajowej instytucji praw człowieka, jak również z osobami LGBT, w stolicy, w Krakowie, Lublinie, Wrocławiu i Poznaniu (zobacz: Niezależny ekspert ONZ oceni sytuację osób LGBT+ w Polsce. Organizacje przygotowały i przesłały swoje stanowisko oraz rekomendacje)

Ekspert wyraził zadowolenie z wystosowanych w grudniu 2023 r. przez Rząd RP przeprosin za sponsorowaną przez Państwo w ubiegłych latach dyskryminacyjną retorykę skierowaną przeciwko osobom LGBT.

„Po ośmiu latach promowanej przez Państwo wrogiej retoryki wobec osób LGBT i skierowanej przeciwko nim polityki publicznej, skutki dla zdrowia psychicznego są alarmujące. Dotarły do mnie doniesienia o próbach samobójczych i samobójstwach wśród młodzieży LGBT w niektórych rejonach Polski w konsekwencji odrzucenia przez najbliższych, prześladowania w szkole oraz niewystarczającego dostępu do opieki zdrowotnej, edukacji i wsparcia psychologicznego, które pomogłyby im w radzeniu sobie z tak trudną codziennością” – stwierdził ekspert.

Ekspert z zadowoleniem przyjął również uznanie przez przedstawicieli Rządu niepełnej zgodności polskiego prawa i polskich polityk ze standardami międzynarodowymi, co potwierdzają międzynarodowe trybunały praw człowieka. Równie pozytywna była informacja, że władze dążą między innymi do lepszej ochrony osób LGBT przed przestępstwami z nienawiści, do zapewnienia osobom tej samej płci możliwości zawierania związków partnerskich oraz ustanowienia klarownej ścieżki prawnej prowadzącej do uzgodnienia płci metrykalnej.

Niezależny ekspert przedstawi pełny raport z wizyty na posiedzeniu Rady Praw Człowieka w czerwcu 2025 r.

 

Tęczowy brzeg podeszwy i serduszko w logo to subtelne, ale wyraziste wyrażenie dumy i akceptacji w nowym modelu klapków Rzep Pride od marki Kubota. Jest to również dowód wsparcia osób LGBT+, a 5 złotych od każdej sprzedanej pary Kubota przekazuje na rzecz KPH!

Wersja Pride, dzięki tęczowym akcentom podkreśla różnorodność i równość, co czyni je czymś więcej niż tylko dodatkiem do garderoby. To subtelny, ale znaczący symbol, który pokazuje, że Kubota jest marką dla każdego, niezależnie od tego, kim jesteś i jakie wartości wyznajesz.

Doceniamy inicjatywy, które niosą za sobą większe przesłanie i pomoc. Dziękujemy za wspieranie naszych działań na rzecz społeczności LGBT+. Wierzymy, że dzięki takim współpracom, razem możemy walczyć o równe prawa i zmieniać sytuację osób LGBT+ w Polsce.

Kubota również wspiera nasze inicjatywy, takie jak Queerowe Kino, czyli pokazy filmów o osobach LGBT+ w małych miejscowościach, przekazując nam klapki dla części osób uczestniczących.

Zobacz klapki!

22 listopada Rada Gminy Odrzywół zdecydowała o zniesieniu Samorządowej Karty Praw Rodzin, która obowiązywała od 2020 roku. Dokument ten, wprowadzony z inicjatywy Ordo Iuris, był krytykowany za promowanie dyskryminacji.

Zaledwie dwa tygodnie temu koalicja Equality Watch interweniowała, zwracając uwagę Ministerstwu Funduszy i Polityki Regionalnej, że gmina nie powinna mieć dostępu do środków z programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy ze względu na tę uchwałę. Efekt tej interwencji był szybki. W uzasadnieniu uchylenia, Rada Gminy Odrzywół jasno wskazała, że decyzja została podjęta w związku z informacją o braku możliwości otrzymania funduszy unijnych z powodu SKPR.

W Polsce obowiązują jeszcze trzy takie uchwały, wszystkie w województwie podkarpackim. To dobry moment, aby także te samorządy podjęły decyzję o rezygnacji z dyskryminujących regulacji.

Dowiedz się więcej na temat działań Koalicji na Rzecz Równych Praw „Equality Watch”

7 grudnia o godz. 15:00 w Fabryce Aktywności Miejskiej w Łodzi przy ul. Tuwima 10 w Łodzi odbędzie się debata pt. „CO Z TYMI ZWIĄZKAMI?”. Tematem spotkania będzie równość małżeńska i prawa osób LGBTQ+ w Polsce. W programie panel dyskusyjny, sesja pytań i odpowiedzi oraz rozmowy kuluarowe. Wstęp wolny! Wydarzenie odbywa się pod patronatem Prezydent Miasta Łodzi Hanny Zdanowskiej oraz matronatem merytorycznym KPH.

Równość małżeńska oraz prawa osób LGBTQ+ to w Polsce temat, który budzi silne kontrowersje. Na pytanie, czy Polska jest gotowa na równość małżeńską, odpowiedzi będziemy szukać podczas nadchodzącej debaty. Podczas wydarzenia osoby eksperckie, aktywistyczne oraz związane z ruchem na rzecz praw osób LGBTQ+ omówią historię walki o równość małżeńską, przyjrzą się głównym założeniom tej idei i porównają małżeństwa jednopłciowe z instytucją związków partnerskich.

Równość małżeńska nie jest tylko kwestią prawną – to sprawa godności i szacunku dla każdego człowieka, bez względu na jego orientację seksualną. Wprowadzenie równości małżeńskiej to krok w stronę społeczeństwa, które uznaje prawa jednostki za fundament swojej tożsamości – mówi Miłosz Herka, wiceprezes Fabryki Równości oraz zaznacza: To pytanie o naszą gotowość na sprawiedliwość, o naszą wspólną przyszłość, w której wszyscy będziemy traktowane/ni równo, niezależnie od tego kim jesteśmy i kogo kochamy.

W panelu dyskusyjnym wezmą udział:

• Katarzyna Kotula – Ministra ds. Równości,
• Miko Czerwiński – kierownik kampanii w Amnesty International, osoba współprzewodnicząca w zarządzie KPH, osoba członkowska w Fundacji Równość.org.pl
• Karola i Ola – Tęczowa Rodzina,
• Maja Heban – transpłciowa aktywistka.

Całość poprowadzi Paulina Januszewska, dziennikarka Krytyki Politycznej i autorka książki „Gównodziennikarstwo. Dlaczego w polskich mediach pracuje się tak źle”. Po panelu odbędzie się sesja pytań i odpowiedzi, a osoby uczestniczące będą mogły wziąć udział w rozmowach kuluarowych przy bufecie. Wstęp jest wolny, jednak liczba miejsc jest ograniczona.

Wydarzenie odbywa się pod patronatem honorowym Prezydent Miasta Łodzi Hanny Zdanowskiej oraz matronatem merytorycznym KPH. Wydarzenie odbywa się w ramach realizacji zadania publicznego dzięki wsparciu finansowemu Miasta Łodzi.

Organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Fabryka Równości, które już od 2009 roku działa na rzecz społeczności LGBTQ+ w Łodzi i w Polsce. Jego celem jest walka z dyskryminacją, uprzedzeniami i nierównościami, z jakimi borykają się osoby nieheteronormatywne w Polsce.

Jeśli masz pytania lub sugestie, skontaktuj się pod adresem: poczta@rownasie.org.

Dołącz do wydarzenia na Facebooku

KPH otrzymało nagrodę specjalną LGBT+ Diamonds Awards 2024!  To dla nas ogromne wyróżnienie i wyraz uznania za 23 lata pracy na rzecz równości i widoczności osób LGBT+ w Polsce. Ta nagroda to nie tylko docenienie dotychczasowych działań, ale także kredyt zaufania na przyszłość – i motywacja, by działać dalej.

Od 2001 roku KPH to historia pracy, zaangażowania i odwagi setek osób wolontariackich, pracowniczych i osób członkowskich Stowarzyszenia, które wspólnie zmieniają rzeczywistość.

W 2004 roku, zorganizowali_łyśmy kampanię „Niech nas zobaczą”, gdzie pary jednopłciowe dumnie pokazywały swoje twarze na bilbordach, aby społeczeństwo zauważyło i rozumiało nasze potrzeby, uznania, widoczności, bezpieczeństwa i równych praw. Nasz marsz po równość trwa.

Dzięki wsparciu Waszemu, naszych partnerów, organizacji i instytucji, zrobili_łyśmy już mnóstwo, ale przed nami jeszcze więcej. Razem przekonujemy polityków, wzmacniamy społeczność i tworzymy ruch na rzecz praw osób LGBT+.

Druga diamentowa statuetka – za Inicjatywę Roku, powędrowała do Koalicji na rzecz Równości Małżeńskiej i Związków Partnerskich, której KPH jest współtwórczynią.

Dziękujemy, że jesteście z nami. Ta nagroda jest również Wasza!

W październiku 2024 roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany i przekazany do 5-dniowych konsultacji publicznych projekt ustawy nowelizującej Kodeks karny w zakresie dyskryminacji, przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści. KPH i inne organizacje pozarządowe złożyły uwagi do projektu. Jednak znowu nie zostały one uwzględnione.

Prace nad projektem ustawy

Nowelizacja Kodeksu karnego w obszarze dyskryminacji, przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści jest częścią umowy koalicyjnej, jednak niepokoi nas tryb pracy nad ustawą. Na początku roku można było odnieść wrażenie, że projekt jest traktowany priorytetowo, jednak pierwszy projekt nowelizacji, opublikowany w marcu 2024 roku, nie trafił do Sejmu, został wstrzymany na etapie prac rządowych. KPH nie dotarło do żadnych oficjalnych informacji o powodach wstrzymania jego dalszego procedowania.

Następnie projekt został opublikowany w październiku 2024 roku (patrz: Brak tożsamości płciowej w październikowym projekcie nowelizacji Kodeksu karnego – KPH składa uwagi), ale w wersji różniącej się od pierwotnej, a na konsultacje publiczne wyznaczono jedynie 5 dni. Jest zdecydowanie niewystarczający czas na przygotowanie stanowiska, dlatego tym bardziej należy doceniać zaangażowanie organizacji, których uwagi ostatecznie i tak nie zostały uwzględnione.

Nasze obawy budzi sposób pracy nad tą ustawą. Szczególnie niepokoi nas pominięcie tożsamości płciowej w drugim przedstawionym projekcie. Wydaje się, że może to być skutek cynicznego wykorzystania praw osób LGBT+ w politycznych zagrywkach, czemu KPH się sprzeciwia.

Potrzebna ochrona prawna dla osób LGBT+

Nie mamy wątpliwości, że nowelizacja Kodeksu karnego w tym zakresie jest potrzebna.

• Polska powinna efektywnie przeciwstawiać się przestępstwom i mowie nienawiści, osobom LGBT+ należy w końcu zapewnić minimalną ochronę prawnokarną, 
• organy ścigania powinny móc efektywnie ścigać przestępstwa motywowane homofobicznie i transfobicznie, 
• wprowadzenie takich przepisów nie tylko zabezpieczy osoby LGBT+, ale także pomoże w budowaniu wartościowej debaty publicznej o pozostałych zmianach prawnych dotyczących osób LGBT+

Mimo nieuwzględnienia uwag KPH nie zamierza rezygnować. Będziemy zabiegać na dalszym etapie prac legislacyjnych o uwzględnienie naszych postulatów i odpowiednią zmianę ustawy.

Graeme Reid, niezależny ekspert ONZ złoży Polsce oficjalną wizytę między 18 a 29 listopada. W tym czasie zbierze informacje o przemocy i dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową. Następnie zostaną opracowane zalecenia dla polskiego rządu w tym obszarze. Organizacje pozarządowe przygotowały i przesłały ekspertowi swoje stanowisko i rekomendacje. 

O wizycie 

Podczas wizyty, Graeme Reid spotka się z przedstawicielami_kami administracji rządowej i organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz osobami aktywistycznymi, zaangażowanymi w ochronę praw człowieka osób LGBT+. Ekspert odwiedzi kilka miast: Warszawę, Kraków, Wrocław, Lublin i Poznań. Na podstawie zebranych informacji, zostaną opracowane rekomendacje, które pomogą rządowi jak najlepiej realizować przez Polskę międzynarodowe standardy ochrony praw człowieka. 

Stanowisko organizacji

Przed wizytą Eksperta NGOsy przygotowały i przesłały mu swoje stanowisko, zawierające kluczowe informacje dotyczące sytuacji osób LGBT+ w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem przemocy i dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową.

Stanowisko obejmuje szereg rekomendacji w kilku obszarach: 

• opis sytuacji politycznej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem rezultatów wyborów w październiku 2023, 
• przemoc, mowa nienawiści i przestępstwa z nienawiści, 
• sytuacja osób osadzonych, 
• dyskryminacja w obszarze prawa do prywatności i życia rodzinnego, miejsca pracy, mieszkalnictwa, zdrowia, edukacji, sportu,  
• uzgodnienie płci metrykalnej,
• prawa do azylu i sytuacji osób migranckich.

Poznaj treść stanowiska

Organizacje, które przygotowały i podpisały stanowisko: Stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Stowarzyszenie Lambda Warszawa, Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza, Tranzycja.pl, Grupa Nieustającej Pomocy, Niebinarność.pl, Queer Without Borders, Kuchnia Konfliktu i Stowarzyszenie MOVA, Fundacja Równość.org, Fundacja Trans-Fuzja.

 

 

W listopadzie wyszła nowa książka Casey McQuiston pt. „The Pairing. Sztuka dobierania” (wyd. Prószyński i S-ka). KPH objęło matronat nad książką.

O czym jest książka „The Pairing. Sztuka dobierania”?

Theo i Kit byli przyjaciółmi z dzieciństwa, zauroczonymi sobą nastolatkami, zakochanymi dorosłymi, a teraz – cóż, byłymi partnerami. Po nieprzyjemnym rozstaniu na lotnisku przed czterema laty, ich drogi rozeszły się na dobre… a przynajmniej tak im się wydaje. Rozłąka dobrze im zrobiła. Theo wreszcie udało się odnaleźć pewność siebie. Noce teraz spędza za barem, gdzie tworzy niesamowite drinki, a w ciągu dnia zgłębia tajniki sztuki sommelierskiej. Kit nie wrócił do Ameryki i ukończył szkołę cukierniczą, a obecnie pracuje w jednej z najlepszych paryskich restauracji. Jasne, nic tak naprawdę nie może się równać z tym, co kiedyś mieli, ale wspólne życie to już, niestety, przeszłość… Jest jednak coś, co nie daje im spokoju: niewykorzystany voucher na tour po Europie, ważny cztery lata od daty zakupu. Dopiero w autokarze okazuje się, że przypadkiem obydwoje wpadli na pomysł, aby wreszcie wyruszyć w wymarzoną podróż. Teraz czekają ich trzy tygodnie wypełnione zachwycającymi widokami, smakowitymi daniami oraz najbardziej romantycznymi miastami Francji, Hiszpanii i Włoch. Trzy tygodnie razem. Żeby jakoś to przetrwać i przy okazji udowodnić sobie, że ich uczucie dawno się wypaliło, Theo i Kit zakładają się, które z nich zaliczy więcej przystojnych europejskich nieznajomych. A jeśli najlepiej smakuje zakazany owoc?

Kup książkę

O Casey McQuiston

Casey McQuiston czytelnicy z całego świata znają dzięki dwóm książkom dla dorosłych – zekranizowanej przez Amazon Prime „Red, White & Royal Blue” (2019) i „One Last Stop” (2021) – oraz powieści young adult „I Kissed Shara Wheeler” (2022). Definiuje się jako biseksualna osoba niebinarna, używająca wszystkich zaimków. Ma ADHD i chętnie pokazuje, jak wpływa to na jej proces twórczy. Z zapałem piecze ciasta i pisze książki o mądrych ludziach, którzy zakochują się w kimś zupełnie nieodpowiednim. Urodzone i wychowane w południowej Luizjanie, obecnie mieszka w Nowym Jorku z Pepper, pudlicą na etacie osobistej asystentki.

Spotkajmy się ponownie w tęczowym gronie! Kolektyw Tęcza Nad Nysą zaprasza osoby LGBT+ oraz osoby sojusznicze na spotkanie w ramach projektu QueerArt: „Zaimki mają znaczenie” Dlaczego mają znaczenie? Każda osoba chce, by zwracano się do niej z szacunkiem – a szacunek oznacza też użycie preferowanych form!

Kiedy się widzimy? 

27.11 (środa) o godzinie 16.00

Gdzie?

Nysa, ul. Chodowieckiego 9,

W Sali szkoleniowej BitComputer, I piętro

(w pobliżu NDK, PANS oraz SP nr 5)

Co planujemy?

• Integrację i dobrą zabawa
• Bezpieczną przestrzeń do rozmów i poznania się
• Wspólne tworzenie tęczowych bransoletek z imionami oraz zaimkami

Masz pytania? Napisz na tecznadnysa@gmail.com

Działanie jest współfinansowane przez Kampanię Przeciw Homofobii ze środków Funduszu grantowego “Wspólnymi siłami budujemy równość: wsparcie i rozwój dla lokalnych grup i organizacji LGBT+” (Znamy wyniki Funduszu “Wspólnymi siłami budujemy równość” – kto otrzyma grant?).

Konsultacje publiczne projektu ustawy o związkach partnerskich już za nami. Miłość Nie Wyklucza, Kampania Przeciw Homofobii, Lambda Warszawa i Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego opracowały i złożyły wspólną opinię na temat projektu, pod którą podpisało się 14 organizacji LGBT+ z całej Polski.

Treść opinii skupiała się na trzech głównych punktach:

• związki partnerskie to minimum – projekt zaproponowany przez rząd realizuje wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które zapewniają minimalny standard ochrony, a Państwa-Strony Konwencji powinny dążyć do zapewnienia jak najpełniejszej gwarancji dla swoich obywateli,
• wszystkie rodziny potrzebują bezpieczeństwa – głównym mankamentem projektu jest brak przepisów zapewniających ochronę prawną parom osób tej samej płci wychowującym wspólnie dzieci,
• powinniśmy rozmawiać o równości małżeńskiej – międzynarodowym standardem regulacji sytuacji par osób tej samej płci w obszarze prawa rodzinnego jest równość małżeńska – wprowadziło ją 39 państw świata z czego 16 to kraje Unii Europejskiej.

Organizacje zwróciły także uwagę na kwestie związane ze sposobem zawierania i rozwiązywania związków, opodatkowaniem, pochówkiem oraz małą pieczą i wspólną opieką nad dzieckiem.

Prace nad projektem wchodzą w kolejną fazę, a kształt projektu może się jeszcze zmienić. Czy na lepsze? To zależy również od nas.

Przeczytaj opinię