Stowarzyszenie Lambda Warszawa oraz Zespół Tranzycja.pl rozpoczęły wspólne badania poświęcone tematowi ciągłości tożsamości prawnej osób transpłciowych po prawnym uzgodnieniu płci, czyli po otrzymaniu nowego numeru PESEL. Badanie koncentruje się na praktycznych problemach, z jakimi mierzą się osoby transpłciowe po zakończeniu procesu prawnej tranzycji, kiedy otrzymują nowy numer PESEL – np. problemów związanych z mObywatelem, ciągłością recept, zmianą danych na dyplomie czy w systemach informatycznych w szkole i na uczelniach.

Cel badania

Celem badania jest sprawdzenie jakich konkretnie trudności doświadczają osoby transpłciowe po zmianie numeru PESEL oraz jak powszechny jest to problem. Są one też podstawą do dalszych badań jakościowych – wywiadów pogłębionych. Jednocześnie badany jest również problem od strony prawnej, żeby w następnym kroku przeprowadzić litygację strategiczną, czyli postępowanie prawne mające na celu zmienienie aktualnego stanu rzeczy i zniwelowanie trudności związanych z ciągłością tożsamości prawnej po prawnym uzgodnieniu płci.

Jak wziąć udział w badaniu?

Jeśli jesteś osobą transpłciową, która przeszła prawną tranzycję i otrzymała nowy numer PESEL – wypełnij krótką ankietę online.

Biorę udział w badaniu

Jesteś osobą transpłciową i chcesz rozpocząć swoją przygodę z makijażem albo rozwinąć swoje umiejętności? Weź udział w III edycji Classes for Confidence, czyli we wzmacniających warsztatach makijażowych prowadzonych przez profesjonalistki_ów z Sephora makeup team. Warsztaty odbędą się w inkluzywnej, przyjaznej atmosferze pod skrzydłami KPH.

Kiedy i gdzie? 

Tym razem warsztaty odbędą się aż w 10 miastach w Polsce:

• 3.04, g. 18:00 – Warszawa, biuro Sephora
• 7.04, g. 18:00 – Poznań, Posnania
• 7.04, g. 18:00 – Kraków, Floriańska
• 7.04, g. 18:00 – Warszawa, Arkadia
• 8.04, g. 18:00  – Warszawa, Mokotów
• 8.04, g. 18:00 – Zielona Góra, Focus
• 9.04, g. 18:00 – Łódź, Manufaktura
• 9.04, g. 18:00 – Wrocław, Magnolia
• 9.04, g. 18:00 – Rzeszów, Millenium
• 9.04, g. 18:00 – Bydgoszcz, Focus
• 10.04, g. 18:00 – Warszawa, Sadyba
• 15.04, g. 18:00 – Częstochowa, Jurajska
• 15.04, g. 18:00 – Szczecin, Galeria Kaskada

Chcesz wziąć udział?

Liczba miejsc jest ograniczona, więc zapisz się już dziś!

Zapisuję się

fot. Mirek Kaźmierczak

---

Senat przegłosował ustawę, która rozszerza ochronę przed przestępstwami motywowanymi uprzedzeniami ze względu na wiek, płeć, niepełnosprawność i orientację seksualną. To ogromny wspólny sukces organizacji pozarządowych, prawniczek, prawników oraz aktywistek i aktywistów, którzy walczyli o te zmiany!

Nowe przepisy nie tylko rozszerzają katalog cech chronionych, ale także obejmują ochroną również osoby, wobec których sprawca mylnie założył, że posiadają określoną cechę i kierowany tym założeniem, dokonuje przestępstwa motywowanego uprzedzeniem. Tym samym – w myśl tej nowelizacja – to motywacja sprawcy jest kluczowa, a nie fakt, czy osoba doświadczająca przemocy z nienawiści posiada daną cechę, czy nie. 

Już od pierwszych konsultacji publicznych prowadzonych w Ministerstwie Sprawiedliwości podnosiłyśmy, że bez objęcia ochroną przed mową nienawiści i przestępstwami z nienawiści również osób sojuszniczych, ustawa ta nie będzie spełniała swojej roli. Cieszymy się, że w toku pracy nad ustawą, udało się do naszych racji przekonać zarówno Ministerstwo Sprawiedliwości, jak również większość sejmową i senacką. Gdyby nie determinacja i współpraca szerokiego frontu organizacji pozarządowych, prawników i prawniczek oraz osób aktywistycznych z obszaru praw człowieka, nowelizacja kodeksu karnego nie tylko nie spełniałaby swojej roli, ale także stałby w sprzeczności z dotychczasowym orzecznictwem i praktyką ścigania przestępstw motywowanych uprzedzeniami – mówi Przemek Walas, kierownik rzecznictwa.  

Przypomnijmy, że nowelizacja Kodeksu Karnego przeszła wyjątkowo długą drogę legislacyjną. Najpierw projekt był dwukrotnie dyskutowany w toku konsultacji publicznych w Ministerstwie Sprawiedliwości (Nowa poprawka do Kodeksu karnego zawęża ochronę osób pokrzywdzonych. Spotykamy się z Arkadiuszem Myrchą i postulujemy zmiany). W brzmieniu, w którym z przesłanek wykreślono tożsamość płciową, trafił do Sejmu i do prac w komisjach. W ich trakcie do projektu dopisano zaimek dzierżawczy “jej”, który znacząco zawężał ochronę kodeksową jedynie do osób, które rzeczywiście posiadają określoną cechę. Dzięki szybkiej reakcji Linusa Lewandowskiego z Homokomado, udało się organizować spotkanie z min. Arkadiuszem Myrchą, w trakcie którego organizacje pozarządowe – w tym KPH – przedstawiły swoje wątpliwości związane z tą poprawką. Na etapie prac w Komisji Nadzwyczajnej ds. zmian w kodyfikacjach, przedstawiliśmy opracowaną wspólnie z Lambda Warszawa, Instytutem Bezpieczeństwa Społecznego, Helsińską Fundacją Praw Człowieka, Stowarzyszeniem Interwencji Prawnej i Polskim Towarzystwem Prawa Antydyskryminacyjnego krytyczną opinię, która zyskała poparcie również środowisk sędziowskich i prokuratorskich, jak również autorytetów prawnych. W toku dyskusji wypracowaliśmy ze stroną rządową i sejmową kompromisową treść poprawek, która po przegłosowaniu w sejmie, została przyjęta w senacie. 

Nadal ustawa nie spełnia wszystkich naszych oczekiwań podnoszonych w naszych uwagach, choćby ze względu na brak tożsamości płciowej, czy też braku definicji przestępstwa motywowanego uprzedzeniami, ale nowelizacja KK jest krokiem w dobrym kierunku i znacząco rozszerza ochronę przed przemocą i nienawiścią wobec osób LGBT+.

Teraz czas na kolejny krok! Apelujemy do prezydenta Andrzeja Dudy o podpisanie tej niezwykle ważnej ustawy, która zwiększy bezpieczeństwo i ochronę przed przemocą motywowaną uprzedzeniami i mową nienawiści.

---

Węgierski parlament, zdominowany przez partię Fidesz premiera Viktora Orbána, przyjął ustawę zakazującą organizacji publicznych wydarzeń “promujących homoseksualność”, w tym dorocznej Parady Równości w Budapeszcie. Decyzja ta spotkała się z ostrą krytyką zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej.

Viktor Orbán i jego rząd wprowadzili ustawę m.in. zakazującą organizacji Parady Równości w Budapeszcie, powołując się na konieczność ochrony dzieci przed „seksualną propagandą” oraz promowanie tradycyjnych wartości rodzinnych. Nowe przepisy zakazują wydarzeń sprzecznych z ustawą o „ochronie dzieci” z 2021 roku, a ich egzekwowanie ma być wspierane m.in. przez technologie rozpoznawania twarzy oraz obarczone wysokimi karami finansowymi dla osób uczestniczących. 

Decyzja Viktora Orbána o zakazie Budapest Pride to nie tylko atak na prawa osób LGBT+, ale także na podstawowe prawa, jakie gwarantuje Unia Europejska i Powszechna Deklaracja Praw Człowieka. 

Węgry, przystępując do UE, zobowiązały się do przestrzegania jej fundamentalnych wartości – aktualnie rząd Orbána te wartości podważa.

Zakazywanie realizacji podstawowego prawa człowieka, jakim jest prawo do zgromadzeń, powinno być alarmem dla Komisji Europejskiej, państw członkowskich, ale także całego społeczeństwa. Nie może być naszej zgody na to, by jakiejkolwiek grupie społecznej zakazywać organizacji parad, marszy czy manifestacji. Zwłaszcza w sytuacji, gdy za tym zakazem stoją uprzedzenia wobec grupy mniejszościowej, jak ma to miejsce w tym przypadku. Wzywamy do natychmiastowej reakcji, bo ten precedens może otworzyć drogę do ograniczania praw obywatelskich osób LGBT+w innych krajach. Tak jest już w Rosji, gdzie dyskryminacja i wymazywanie osób nieheteronormatywnych stała się oficjalną polityką państwa. Pytanie, czy chcemy pozwolić na ten sam scenariusz również w Unii Europejskiej – mówi Przemysław Walas, Kierownik rzecznictwa KPH

Wspieramy organizatorów_ki Budapest Pride! Zarówno nasze protest, jak i wielu innych organizacji to jasny sygnał dla Komisji Europejskiej, Rady UE i Parlamentu Europejskiego, że prawa człowieka nie mogą być wymazywane. 

Jesteśmy z organizatorami_kami Budapest Pride – wszystkie osoby obywatelskie UE mają prawo maszerować! W Polsce również były próby zakazywania marszów, ale nie udało się nas zatrzymać – jest ich z roku na rok coraz więcej. Społeczności LGBT+ nie da się wymazać ani z Polski ani z Węgier – jesteśmy, działamy i będziemy widoczne_i! – komentuje Magdalena Więch, Koordynatorka ds. wsparcia ruchu LGBT+ w KPH

 

Tęczowe Opole zorganizowało wystawę „Jest nas więcej! Sprowokuj z nami równość” poświęconą historii opolskich marszów równości i idei równości dla osób LGBT+. Miała stać do kwietnia, ale została zniszczona już po jednym dniu. To smutne i niepokojące, że przestrzeń edukacji i dialogu spotkała się z taką reakcją. Wystawę zdewastował poseł do Parlamentu Europejskiego – Grzegorz Braun. 

Jako KPH wspieramy lokalne inicjatywy na rzecz równości w całej Polsce, bo wiemy, jak ważne są one dla społeczności. Tęczowe Opole wykonuje ogromną pracę, aby budować widoczność i poczucie bezpieczeństwa osób LGBT+ w swoim regionie – i za to należą się im wyrazy solidarności.

Zachęcamy do okazania wsparcia – dobrym słowem, solidarnościowym komentarzem na ich profilach czy darowizną. Ich wysiłek pokazuje, jak ważne są działania oddolne, i nie powinien zostać podważony przez akty wandalizmu.

Razem możemy pokazać, że równość i szacunek są silniejsze.

Zobacz oświadczenie Tęczowego Opola

Dowiedz się więcej o wystawie

Dlaczego język inkluzywny jest ważny? Jak używać neutralnych zaimków i tworzyć komunikaty, które nie wykluczają? Jak rozmawiać z osobami niebinarnymi? Jak nie wykluczać w innych sferach życia? Z okazji Polskiego Dnia Osób Niebinarnych, wraz z Radą Języka Neutralnego, stworzyxxśmy darmowy poradnik „Jak mówić, by nie wykluczać?”, który pomoże Ci zrozumieć język inkluzywny.

Język, jakim się posługujemy, ma ogromny wpływ na to, jak czują się osoby wokół nas. Może być narzędziem budowania wspólnoty i akceptacji, ale może też wykluczać i ranić. Wciąż w codziennej komunikacji dominuje język, który nie uwzględnia wszystkich tożsamości płciowych. „Szanowni studenci”, „zapomniałem hasła” czy „czytelniku” to tylko kilka przykładów, które pokazują, jak silnie język polski opiera się na binarności płci. Osoby niebinarne często nie widzą swojej tożsamości odzwierciedlonej w języku, co prowadzi do ich wykluczenia. Nasz poradnik daje konkretne wskazówki, jak to zmienić.

Co znajdziesz w poradniku?

• Czym jest niebinarność? Wyjaśnienie pojęcia i różnorodności tożsamości płciowych.
• Dlaczego język ma znaczenie? Przegląd badań pokazujących, jak właściwe zaimki i formy językowe wpływają na dobrostan psychiczny osób niebinarnych.
• Jak mówić, by nie wykluczać? Praktyczne wskazówki dotyczące stosowania języka neutralnego płciowo.
• Jak edukować innych? Podpowiedzi, jak prowadzić rozmowy o języku inkluzywnym w różnych środowiskach.
• Jakie są sposoby na neutralne formy w języku polskim? Przegląd najpopularniejszych i najbardziej intuicyjnych rozwiązań.

Pobierz darmowy poradnik

 

Jeśli identyfikujesz się z misją i wartościami KPH, masz doświadczenie w obszarze fundraisingu, posiadasz wiedzę na temat sytuacji osób LGBT+ w Polsce – to właśnie Ciebie szukamy! Do 9 marca do g. 23:59 weź udział w rekrutacji na stanowisko Fundraisera_ki ds. darczyńców indywidualnych. 

Zakres obowiązków i kluczowe zadania:

• tworzenie i realizacja strategii pozyskiwania funduszy od darczyńców indywidualnych,
• budowanie i utrzymywanie długotrwałych relacji z darczyńcami,
• planowanie i prowadzenie kampanii fundraisingowych,
• monitorowanie i analiza efektywności działań fundraisingowych,
• współpraca z zespołem komunikacji w celu promocji działań fundraisingowych,
• wsparcie zespołu komunikacyjnego w opracowywaniu i wdrażaniu kampanii mobilizacyjno-fundraisingowych. 

Wymagane kompetencje, poparte posiadanym doświadczeniem zawodowym:

• minimum 2-letnie doświadczenie w obszarze fundraisingu indywidualnego,
• umiejętność budowania i utrzymywania relacji z darczyńcami,
• doświadczenie w pracy z narzędziami CRM,
• doświadczenie w planowaniu i realizacji kampanii fundraisingowych,
• znajomość narzędzi i technik fundraisingowych,
• doskonale rozwinięte umiejętności komunikacyjne i interpersonalne,
• znajomość języka angielskiego na poziomie B2,
• identyfikacja z misją i wartościami KPH oraz wiedza na temat sytuacji osób LGBT+ w Polsce.

Oferujemy:

• wynagrodzenie w wysokości 5295-6997 zł brutto, w zależności od doświadczenia,
• umowę o pracę na 1 rok w wymiarze 3/4 etatu, z możliwością przedłużenia na czas nieokreślony (okres próbny: 3 miesiące),
• pracę w Warszawie w systemie hybrydowym (praca zdalna lub stacjonarna w biurze zlokalizowanym w zabytkowej kamienicy w centrum Warszawy*), obowiązkowa praca z biura minimum 2 dni w tygodniu,
• prywatną opiekę zdrowotną,
• kartę Multisport,
• uczestnictwo w indywidualnych i zespołowych formach wsparcia w rozwoju zawodowym,
• 26 dni urlopowych w roku, niezależnie od stażu pracy,
• 7-godzinny dzień pracy.

*Biuro KPH mieści się w zabytkowej kamienicy, winda znajduje się na półpiętrze. KPH stosuje zasadę równego traktowania w zatrudnieniu i dołoży starań, aby odpowiedzieć na potrzeby osób kandydujących i zatrudnianych, dlatego w razie pytań lub wątpliwości – skontaktuj się z nami. Jesteśmy otwarci_te na znalezienie rozwiązań, które zwiększą dostępność, choć mamy świadomość, że część barier może na tę chwilę stanowić trudność w podjęciu pracy na opisanym stanowisku.

Rekrutacja

Jeśli chcesz dołączyć do naszego zespołu, wyślij swoje CV w formacie PDF na adres: praca@kph.org.pl do dnia 9 marca do godziny 23:59, w tytule maila wpisując: „Rekrutacja: Fundraiser_ka ds. darczyńców indywidualnych”. Wybrane osoby zostaną zaproszone na rozmowę kwalifikacyjną (12 marca na żywo, 17-19 marca w formule hybrydowej)

W aplikacji prosimy o umieszczenie klauzuli: „Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii moich danych osobowych w celach związanych z przeprowadzeniem procesu rekrutacyjnego. Zostałam/em poinformowana/y, że administratorem moich danych osobowych jest Stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii z siedzibą w Warszawie, adres Aleje Jerozolimskie 99/40, 02-001 Warszawa KRS 0000 1111 209. Oświadczam, iż jestem świadoma/y prawa do wglądu do swoich danych, prawa poprawiania danych oraz prawa do żądania usunięcia danych, a dane te zostały przeze mnie podane dobrowolnie”. Zgłoszenia bez załączonej powyższej klauzuli nie będą rozpatrywane. 

Równe szanse

KPH jest pracodawcą oferującym równe szanse i zobowiązuje się do zwalczania wszelkiej dyskryminacji. Do udziału w rekrutacji szczególnie zachęcamy osoby transpłciowe, interpłciowe, homo-, biseksualne, queerowe, niebinarne oraz sojusznicze.

Dołącz do nas i wspólnie budujmy Polskę równych praw!

Kiedy umiera Twój wieloletni partner, potrzebujesz czasu na żałobę. Wyobraź sobie, że dzieje się to na wakacjach. Czujesz przerażenie, smutek i rozpacz, ale nie możesz sprowadzić jego ciała do kraju. W świetle polskiego prawa jesteś dla niego obcą osobą. Nie mogłeś się w żaden sposób przed tym uchronić, bo w Polsce wciąż nie ma nawet związków partnerskich.

Brak możliwości pomocy swoim osobom partnerskim lub ich rodzinom to nie odległy i wyimaginowany problem – to codzienność par jednopłciowych w Polsce. Bezpieczeństwo, stabilność i prawo do bycia razem, nawet w najtrudniejszych momentach, to nie przywilej – to podstawowe prawa, które przysługują każdej osobie.

1,5% podatku ma ogromną moc. Dzięki Twojemu wsparciu możemy walczyć o równość – o związki partnerskie, o bezpieczeństwo tęczowych rodzin. O to, by nikt nigdy więcej nie został sam w obliczu tragedii.

Zobacz, jak przekazać 1,5%

Zainwestuj w Polskę ludzi równych praw!

KRS 0000 111 209

Historia pokazuje, że prawa osób LGBT+ nie są dane raz na zawsze – musimy je chronić i umacniać. To, co dzieje się na Węgrzech i w USA, jest ostrzeżeniem dla Polski: nie możemy dopuścić do tego, by nienawiść znów przejęła władzę. Zmiana musi zadziać się TERAZ!

Na Węgrzech rząd Orbána chce zakazać Budapesztańskiej Parady Równości – to kolejny etap tłumienia praw osób LGBT+.

W USA, administracja Trumpa od stycznia 2025 roku podjęła szereg decyzji, które ograniczają prawa osób transpłciowych, w tym zakaz służby wojskowej, blokowanie finansowania procedur afirmujących płeć i wykluczenie transpłciowych osób z kobiecych sportów. Te zmiany prowadzą do większej marginalizacji i utrudniają dostęp do opieki zdrowotnej oraz edukacji. To wydarzenia, które pokazują, jak łatwo można cofnąć prawa, które udało się zdobyć.

Brzmi znajomo? Tak wyglądała Polska pod rządami PiS: strefy „wolne od LGBT”, homofobiczne kampanie wyborcze, próby odbierania podstawowych praw. Teraz mamy szansę to zmienić – ale historia uczy, że jeśli nie będziemy działać, to siły nienawiści wrócą.

Teraz, bardziej niż kiedykolwiek, musimy wspierać się nawzajem. Wspierajmy węgierską społeczność LGBTQ+, bądźmy solidarni_e z osobami walczącymi o swoje prawa w USA i w Polsce. 

Co możemy zrobić?

• Wspierajmy węgierską społeczność LGBT+ 
• Nie pozwólmy, by władza uciszyła Budapest Pride!
• Nagłaśniajmy tę sprawę – udostępniajmy informacje, publikujmy zdjęcia i historie z poprzednich marszów, pokazując, jak ważne jest prawo do zgromadzeń.
• Wzywajmy polityków i polityczki do działania – piszmy do przedstawicieli rządów, domagajmy się stanowczych reakcji.
• Okazujmy solidarność – deklarujmy udział w marszu 28 czerwca 2025 r., a jeśli nie możemy tam być, zachęcajmy innych.
• Wspierajmy finansowo organizatorów Pride.

Działajmy w Polsce TERAZ! Twórzmy prawo, które nas chroni, wzmacniajmy organizacje, budujmy społeczność. Prawa człowieka nie bronią się same – to my musimy je zabezpieczyć, zanim znów ktoś spróbuje je odebrać.

Nasza walka o prawa nie kończy się tylko na granicach Polski – musimy pokazać światu, że jesteśmy silni razem. Wspierajmy organizacje LGBT+, twórzmy prawo, które nas chroni, wzmacniajmy naszą społeczność, bo tylko wspólne działanie pozwoli nam utrzymać zdobytą wolność. Prawa człowieka nie bronią się same – to MY musimy je zabezpieczyć!

4 marca 2025 roku Sąd Najwyższy w pełnym składzie Izby Cywilnej wydał uchwałę, która istotnie upraszcza procedurę prawną uzgodnienia płci w Polsce. Zgodnie z nową interpretacją, osoby transpłciowe ubiegające się o korektę swoich danych w aktach stanu cywilnego nie będą już musiały pozywać swoich rodziców, a jedyną osobą uczestniczącą w postępowaniu, oprócz osoby składającej wniosek, może być jej małżonek lub małżonka.

To ogromne uproszczenie w porównaniu do dotychczasowych praktyk, które wymagały pozywania rodziców w celu zachowania dwustronności postępowania. Wcześniejsze spekulacje sugerowały, że Sąd Najwyższy (SN) może wręcz rozszerzyć krąg pozwanych na dzieci osoby transpłciowej oraz nierozwiedzionego_ą małżonka_kę. Jednak wydana uchwała stanowi krok w przeciwnym kierunku – ku uproszczeniu procedury.

Dotychczasowy proces uzgodnienia płci

Orzecznictwo Sądu Najwyższego od lat 90. kształtowało obowiązującą procedurę, w której osoba transpłciowa, chcąc skorygować swoje dane w aktach stanu cywilnego, musiała pozwać swoich rodziców. Ich udział w sprawie był jedynie formalny, co potwierdził SN w wyroku z 2019 roku, wskazując, że obecność innych członków rodziny, w tym dzieci czy małżonka_i, nie jest konieczna.

W Polsce nadal nie istnieją jasne przepisy regulujące proces uzgodnienia płci metrykalnej. Po zawetowaniu przez prezydenta Andrzeja Dudę ustawy w 2015 roku, osoby transpłciowe muszą przechodzić przez procedury sądowe, które są długie, stresujące i kosztowne. Zamiast prostego procesu administracyjnego, prawo wymagało, aby osoby transpłciowe pozywały swoich rodziców w celu formalnego zachowania dwustronności postępowania.

We wrześniu 2022 roku ówczesny Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wydanie uchwały w sprawie zakresu osób pozwanych w postępowaniach dotyczących uzgodnienia płci. Twierdził, że istnieją rozbieżności w orzecznictwie, choć faktycznie opierał się na jednostkowym, specyficznym wyroku.

W styczniu 2024 roku nowy Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar cofnął ten wniosek, wskazując na jego bezzasadność, m.in. w odpowiedzi na apel Kampanii Przeciw Homofobii. 

Decyzja Sądu Najwyższego

Najnowsza uchwała SN to duży krok w stronę uproszczenia procesu tranzycji prawnej w Polsce. Osoby transpłciowe, które często nie mają kontaktu z rodziną lub spotykają się z brakiem akceptacji z jej strony, nie będą już musiały angażować rodziców w ten proces. Oznacza to mniej stresu, niższe koszty oraz krótszy czas oczekiwania na decyzję sądu.

Dzisiejsza decyzja Sądu pokazuje, jak pilnie potrzebne są przepisy regulujące procedurę uzgodnienia płci w Polsce. Kampania Przeciw Homofobii, w złożonej w 2023 r. opinii przyjaciela sądu (opinia osoby lub organizacji, która nie jest stroną w prowadzonej sprawie) podkreślała, że:

• Procedura uzgodnienia płci powinna być jak najprostsza, aby chronić godność i dobrostan osób transpłciowych.
• Nie istniały żadne rzeczywiste rozbieżności w orzecznictwie, które uzasadniałyby uchwałę.
• Brak ustawy regulującej procedurę uzgodnienia płci powoduje chaos prawny i naraża osoby transpłciowe na trudności.

Obecnie procedura nadal zależy od orzecznictwa sądowego, zamiast być jasno określona w ustawie. Kampania Przeciw Homofobii oraz inne organizacje społeczeństwa obywatelskiego od lat postulują wprowadzenie prawa, które umożliwiłoby osobom transpłciowym prosty i godny proces zmiany dokumentów.

Polska pilnie potrzebuje ustawy o uzgodnieniu płci, która uwzględni doświadczenia i potrzeby samych osób transpłciowych. Dzisiejsza decyzja SN to krok w dobrym kierunku, ale nadal pozostaje wiele do zrobienia, aby zapewnić osobom transpłciowym pełne prawo do ich tożsamości i godnego życia.

Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) uznał, że zwolnienie nauczyciela za prowadzenie bloga o tematyce LGBT+ naruszyło jego prawo do wolności wypowiedzi. W wyroku z 13 lutego 2025 roku w sprawie P. przeciwko Polsce, Trybunał stwierdził, że Polska naruszyła art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła nauczyciela szkoły średniej, który pisał pod pseudonimem ilustrowany dziennik online na publicznym blogu, przeznaczony dla dorosłych gejów. Blog zawierał treści osobiste, w tym opisy uczuć i życia codziennego autora, a także zdjęcia – żadne z nich nie miało charakteru pornograficznego. Pomimo tego, nauczyciel został zwolniony z pracy za rzekome „naruszenie godności zawodu”. Nauczyciel nie zgodził się z tą decyzją, argumentując, że jego działalność blogowa została błędnie odebrana jako dowód na brak moralności i zagrożenie dla etycznego wychowania uczniów i uczennic, a kara w postaci zwolnienia była nieproporcjonalna do okoliczności sprawy.

W swojej decyzji (patrz: P. v. POLAND) ETPCz podkreślił, że:

• nie było dowodów, że działalność blogowa nauczyciela stanowiła realne zagrożenie dla osób uczniowskich. W związku z tym ingerencja w jego prawo do wolności wypowiedzi nie odpowiadała ani pilnej potrzebie społecznej, ani nie była proporcjonalna do rzekomo realizowanego uzasadnionego celu;
• polskie władze nie przedstawiły wystarczających i istotnych powodów zwolnienia;
• zwolnienie było nieproporcjonalne, zwłaszcza że nauczyciel nie otrzymał wcześniej żadnych kar dyscyplinarnych.

„Sama sprawa była wyraźnym przykładem dyskryminacji osób LGBT+ obecnej w Polsce w tamtym czasie. Wykorzystano bardzo poważny mechanizm – zwolnienie nauczyciela ze szkoły, ingerencja komisji w wolność słowa nauczyciela, czyli prawa do publicznego wypowiadania się na temat związków jednopłciowych. Jako KPH, choć podzielamy stanowisko ETPCz w kwestii pozytywnego obowiązku państwa do wprowadzenia narzędzi prawnych zapewniających poszanowanie życia prywatnego i wolności wypowiedzi, z naszego punktu widzenia w tej sprawie należałoby również rozważyć naruszenie art. 8 i 14 Konwencji, ponieważ pominięto fakt, że orientacja seksualna skarżącego była rzeczywistym powodem zwolnienia” – mówi Annamaria Linczowska, koordynatorka ds. rzecznictwa i działań prawnych w Kampanii Przeciw Homofobii.

W sprawę zaangażowały się ILGA-Europe, Kampania Przeciw Homofobii (KPH) oraz Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego (PTPA) – złożyxxśmy opinię przyjaciela sądu w tej sprawie. Przedstawixxśmy Trybunałowi sytuację osób LGBT+ w Polsce oraz obowiązki państw wynikające z prawa międzynarodowego i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zakresie ochrony prywatności i wolności wypowiedzi osób LGBTI oraz ujawniania ewentualnych motywów dyskryminacyjnych w ingerencjach w te prawa.

To kolejne orzeczenie pokazujące szerszy problem dyskryminacji osób LGBT+ w Polsce – zarówno w miejscu pracy, jak i w edukacji. Polska ponownie przegrywa w Strasburgu przez naruszenie praw człowieka.

 

Raport opracowany przez ORAM (Organization for Refuge, Asylum & Migration) analizuje sytuację osób LGBTIQ ubiegających się o azyl w Europie Środkowo-Wschodniej, szczególnie w Czechach, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i na Słowacji. Uwzględnia wyzwania, jakie napotykają osoby uchodźcze LGBTIQ w zakresie ochrony prawnej, dostępu do zakwaterowania, opieki zdrowotnej i rynku pracy.

Główne ustalenia

1. Nie istnieją szczegółowe statystyki dotyczące liczby osób uchodźczych LGBTIQ w regionie, co utrudnia zapewnienie odpowiedniej pomocy.
2. Osoby LGBTIQ doświadczają przemocy i dyskryminacji w obozach dla osób uchodźczych.
3. Osoby LGBTIQ często boją się ujawnienia swojej tożsamości podczas kontroli granicznych, co utrudnia im ubieganie się o ochronę międzynarodową.
4. W większości krajów nie istnieją schroniska dla uchodźców i uchodźczyń LGBTIQ, co zmusza ich do szukania pomocy w organizacjach pozarządowych.
5. Brak osób sojuszniczych wśród osób związanych ze służbą zdrowia utrudnia dostęp do hormonoterapii i leczenia HIV.
6. Osoby uchodźcze LGBTIQ mają utrudniony dostęp do pracy ze względu na ksenofobię, homofobię czy transfobię.

Rekomendacje

Z raportu wynika, że potrzebne jest:

• zapewnienie stabilnego finansowania dla lokalnych organizacji wspierających osoby uchodźcze LGBTIQ,
• włączenie osób LGBTIQ do globalnych programów pomocy humanitarnej w sposób rzeczywisty, a nie tylko deklaratywny,
• tworzenie bezpiecznych przestrzeni mieszkaniowych i integracyjnych dla osób uchodźczych LGBTIQ,
• wprowadzenie obowiązkowych szkoleń dla osób pracujących w urzędach i osób ze służb granicznych na temat pracy z osobami uchodźczymi LGBTIQ,
• opracowanie polityk przeciwdziałających przemocy i dyskryminacji wobec osób LGBTIQ.

Pobierz cały raport

Raport „LGBTIQ Equality at a Crossroads – Progress and Challenges” opublikowany przez European Union Agency for Fundamental Rights (FRA) analizuje aktualny stan praw i ochrony osób LGBTIQ w Europie. Jest to największe tego typu badanie na świecie, obejmujące ponad 100 000 respondentów i respondentek.

Główne wnioski 

1. 14% osób LGBTIQ doświadczyło ataków fizycznych lub seksualnych w ciągu ostatnich 5 lat, co stanowi wzrost w porównaniu do 2019 roku (11%).
2. 63% respondentów i respondentek regularnie spotyka się z nienawistnymi treściami w internecie.
3. 26% osób respondenckich uważa, że ich rząd skutecznie walczy z uprzedzeniami i dyskryminacją (spadek z 30% w 2019 roku).
4. Wzrosła dyskryminacja w miejscu pracy – 18% badanych osób czuło się dyskryminowanych w pracy w 2023 roku.
5. 67% osób LGBTIQ doświadczyło przemocy werbalnej, wykluczenia lub prześladowania w szkole, co stanowi znaczący wzrost w porównaniu do 46% w 2019 roku.

Rekomendacje

FRA wskazuje na pilną potrzebę podjęcia działań przez organizacje międzynarodowe, rządy i organizacje społeczne. Potrzebne są:

1 marca, w Międzynarodowy Dzień Bez Dyskryminacji, Teatr Nowe Formy zaprasza na spektakl pt. „Nie kocham mojego syna”. To głęboko poruszająca historia dotykająca tematów odrzucenia, akceptacji i trudnych relacji rodzinnych. KPH objęło matronat nad sztuką.

„Nie kocham mojego syna” to jednocześnie niezwykle aktualna historia, która skłania do refleksji nad tym, jak traktujemy innych i jak budujemy relacje oparte na empatii i szacunku. To sztuka, która nie pozostawia widza obojętnym – skłania do refleksji, porusza serce i inspiruje do działań na rzecz równości oraz przeciwdziałania wszelkim formom wykluczenia. Wierzymy, że zwłaszcza dla młodych ludzi, którzy często poszukują swojej tożsamości i miejsca w świecie, ten spektakl może być ważnym głosem – pełnym emocji, ale też nadziei na zmianę.

Historia Antka – chłopca, który staje się ofiarą przemocy rówieśniczej z powodu plecaka – odsłania mechanizmy wykluczenia i pokazuje, jak cienka jest granica między troską a konformizmem. Sztuka nie tylko porusza, ale wręcz zmusza do refleksji: czy w imię ochrony naszych bliskich jesteśmy gotowi_e poświęcić ich tożsamość? Czy rodzicielstwo to podporządkowanie się normom, czy bezwarunkowa akceptacja?

Reżyser Rafał Pyka nie pozostawia złudzeń: „Spektakl powinien zobaczyć każdy rodzic w Polsce. Powiem to z pełną odpowiedzialnością: to przedstawienie zmienia ludzkie życie„. I rzeczywiście – po obejrzeniu tego spektaklu nie sposób przejść obojętnie obok tematu dyskryminacji i społecznej presji. To obowiązkowa lekcja empatii dla każdego z nas.

Szczegóły dotyczące spektaklu

Zapraszamy:

• 1 marca
• g. 19:00
• Teatr Nowe Formy w Warszawie
• więcej informacji oraz bilety: https://www.noweformy.org/nie-kocham-mojego-syna

Mamy dla Was rabat -20% na bilety. Aby skorzystać ze zniżki, wystarczy przy zakupie biletów na platformie Kicket wpisać kod: NOWEFORMY20 – system automatycznie przeliczy cenę.

Co z tego, że obie są matkami, obie odprowadzają dzieci do przedszkola, obie kochają i są kochane, skoro tylko jedna ma prawa rodzicielskie? W razie tragedii dzieci, z prawnego punktu widzenia, zostają sierotami, bo druga matka jest obcą osobą. Czy można czuć się bezpiecznie mając to codziennie z tyłu głowy?

To właśnie dzięki wsparciu osób takich jak Ty, przez wywieranie presji na rządzących, został opublikowany projekt ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich.

To dzięki Tobie mogxxśmy zrealizować tak wiele wyjątkowych inicjatyw i wydarzeń – dla osób LGBT+ oraz osób sojuszniczych – które podnoszą świadomość, edukują i łączą ludzi. To pokazuje, że wspólnie możemy wiele zdziałać!

Przekazując 1,5% na KPH, wspierasz społeczność LGBT+ w walce o równe prawa.

Zobacz, jak przekazać 1,5%

Zainwestuj w Polskę ludzi równych praw!

KRS 0000 111 209