Za nami spotkanie Kapituły Koron Równości, podczas którego wybrano osoby i grupy nominowane w tegorocznej edycji plebiscytu.

W skład Kapituły wchodzą:

• Ane Piżl – edukatorx, twórcx projektów równościowych, od 20 lat działa na rzecz destygmatyzacji ludzi LGBTQ+. Wyróżnionx honorowym członkostwem Amnesty International i Koroną Równości 2023. Ukończyłx Gender Studies w Polskiej Akademii Nauk, a wcześniej Uniwersytet Medyczny w Warszawie. Pisałx do Wysokich Obcasów, prowadziłx podcast „Jestem TRANS” i „Miasto Kobiet” w TVN Style. Inicjator projektu Topfreedom.pl i festiwalu filmowego All Inclusive. Szkoli z języka inkluzywnego. Na Instagramie prowadzi profil edukacyjny @ane_ratownica.

• Andrzej Szwan (Lulla La Polaca) – najstarsza polska drag queen, która żadnej sceny się nie boi. Z tą samą lekkością, wdziękiem i elegancją występuje w qeerowych klubach, teledyskach Ralpha Kamińskiego oraz Miuosha, reklamach znanych marek i na deskach Teatru Powszechnego w Warszawie. Kocha ludzi, bankiety i festiwale. Od ponad dekady jej wrażliwość, temperament oraz kolorowe kreacje zachwycają publiczność i inspirują artystów. W 2022 roku Bogna Kowalczyk zrealizowała wzruszający film dokumentalny o Lulli zatytułowany „Boylesque”. Opowieści Lulli pojawiają się w książkach Sylwii Chutnik, Remigiusza Ryzińskiego i Jakuba Wojtaszczyka. W 2024 roku ukazała się książka Wiktora Krajewskiego – „Lulla La Polaca. Żyć to ja potrafię!”. Za swoją działalność na rzecz osób LGBT+ Lulla La Polaca została nagrodzona prestiżową LGBT+ Diamond Awords.

• Anna Matras – prawniczka i aktywistka, inicjatorka Lesbikonu. Kongresu Kobiet* Queer (z tej przyczyny zwana również kongressą), członkini zarządu Stowarzyszenia Tęczówka i Fundacji Lesbikon im. Gochy Pawlak, analityczka ds. prawnych w Stowarzyszeniu Amnesty International. Przyswoiła etykietki: butch lesbijka, feministka, lewaczka, wegetarianka i trzeźwiejąca alkoholiczka. Można ją spotkać przechadzającą się ulicami Katowic w towarzystwie urokliwego kundelka imieniem Firgun.

• Anton Ambroziak – dziennikarz i reporter. Uhonorowany nagrodami: Amnesty International „Pióro Nadziei” (2018), Kampanii Przeciw Homofobii “Korony Równości” (2019). W OKO.press pisze o migracjach, społeczności LGBT+, edukacji, polityce mieszkaniowej i sprawiedliwości społecznej. Członek n-ost – międzynarodowej sieci dziennikarzy dokumentujących sytuację w Europie Środkowo-Wschodniej. Gdy nie pisze, robi zdjęcia. Początkujący fotograf dokumentalny i społeczny. Zainteresowany antropologią wizualną grup marginalizowanych oraz starymi technikami fotograficznymi. Anton wstrzymał się od głosu w wyborze osób lub grup nominowanych w kategorii Polityka.

• Mateusz Sulwiński – członek zarządu stowarzyszenia Grupa Stonewall. Współorganizator poznańskiego Marszu Równości i festiwalu Poznań Pride. Przeprowadził kilkaset godzin webinarów i wykładów na temat społeczności LGBT+, języka inkluzywnego i postulatów ruchu LGBT+. Jest pomysłodawcą i koordynatorem poznańskiej sieci pracowniczej “LGBT+ in the workplace”.Koordynował kampanię transpraca.pl, której celem jest poprawa sytuacji osób transpłciowych na polskim rynku pracy. Współkoordynował kampanię społeczną ”Jesteśmy dobrzy w byciu razem” (Złoty Spinacz 2022). W 2024 r. znalazł się na liście 100 osób wspierających edukację seksualną w Polsce magazynu Forbes Women i SEXEDPL. W TVP Poznań prowadzi specjalne wydania “Rozmowy dnia” poświęcone społeczności LGBT+. Wspólnie z Piotrem Buśko (drag queen Twoja Stara) prowadzi podcast “Geje chcą mnie zabić”.

• Natasza Parzymies – reżyserka i scenarzystka, wykładowczyni Warszawskiej Szkoły Filmowej. Laureatka wyróżnienia “Power of Young Hollywood” amerykańskiego magazynu “Variety”. Jest autorką pierwszego polskiego serialu stawiającego w centrum relację miłosną dwóch kobiet “Kontrola” (MAX, Player.pl) i głośnego krótkiego metrażu “Moje Stare” z Dorotą Stalińską i Dorotą Pomykałą, za który otrzymała nagrodę “Mocne Wejście” na FPFF w Gdyni, Koronę Równości w kategorii “Kultura”, GRAND PRIX OKFA oraz ponad 20 nagród i wyróżnień na całym świecie.

• Mirka Makuchowska – W KPH od 2006 roku. Zaczynała jako koordynatorka nieistniejącego już lokalnego oddziału KPH we Wrocławiu. W 2009 roku dołączyła do zespołu pracowniczego KPH w Warszawie, w którym pełniła funkcję koordynatorki projektów. Tego samego roku Mirosława została wybrana wiceprezeską zarządu KPH, którą to funkcję pełniła przez 6 lat. W 2014 roku na okres 4 lat objęła stanowisko dyrektorki ds. rzecznictwa. W latach 2018-2023 pełniła rolę wicedyrektorki i kierowniczki programowej KPH. Mirosława była również członkinią sądu dyscyplinarnego KPH. Obecnie piastuje funkcję dyrektorki zarządzającej.

Dziękujemy wszystkim członkiniom i członkom Kapituły za zaangażowanie oraz Agnieszce Sikorskiej z Divercity+ za świetną facylitację obrad.

Już wkrótce ruszy głosowanie online, w którym to właśnie Wy zdecydujecie, kto otrzyma tegoroczne Korony Równości.

W 2025 r. polska armia rośnie szybciej niż kiedykolwiek wcześniej – miliardy złotych na zbrojenia, 300 tysięcy żołnierzy i żołnierek, cyberbezpieczeństwo, systemy obrony powietrznej. Ale w tym marszu ku przyszłości nie widać dążenia do równości.

Tęcza pod mundurem

W opublikowanym w kwietniu cyklu reportaży Olgi Pawłowskiej-Plesińskiej z KPH i OKO.press osoby LGBT+ służące w wojsku opowiadają o codzienności, w której – mimo munduru – muszą się ukrywać. Sierżant Kamil słyszy na szkoleniu słowo „pedał” kilka razy dziennie. Były podchorąży Krzysztof obawiał się trafić na homofobicznego dowódcę, który „może wszystko”. Kobieta oficer, która prosi o anonimowość, mówi wprost:

W wojsku lesbijki nie istnieją. Mężczyznom wydaje się, że jestem samotna, a koleżanki udają, że nie wiedzą. Z moją partnerką żyjemy, jakby mnie nie było.

Wszyscy – niezależnie od stopnia i jednostki – chcą służyć. Ale codziennie balansują między lojalnością wobec kraju a nielojalnością wobec siebie.

Bezpieczeństwo, ale dla kogo?

Rząd chętnie mówi dziś o bezpieczeństwie: wzmocnieniu granic, odstraszaniu wroga, wielkich inwestycjach w przemysł zbrojeniowy. Ale nie mówi o tym, że bezpieczeństwo zaczyna się od ludzi. Że silna armia to nie tylko uzbrojenie, ale też zgrane zespoły, zaufanie i lojalność. Jak mówi Mateusz Sobiecki, który trzy lata temu w wywiadzie na łamach „Repliki” zrobił publiczny coming out jako najprawdopodbniej pierwszy oficer Wojska Polskiego:

Nie da się w pełni służyć krajowi, jeśli musisz ukrywać, kim jesteś. W stresie, pod presją – to tożsamość staje się twoim największym wrogiem.

W krajach NATO – Wielkiej Brytanii, Niemczech, Kanadzie – żołnierze i żołnierki LGBT+ działają w oficjalnych sieciach wsparcia. W Polsce nadal obowiązuje zasada: „wiemy, ale nie mówimy”.

Związki – nadal w okopach

Na tym tle toczy się inna batalia: walka o ustawę o związkach partnerskich. Przygotowany przez zespół Ministry ds. równości Katarzyny Kotuli projekt przeszedł konsultacje publiczne, ale czeka na decyzję polityczną. Przeszkodą nie jest już tylko prezydenckie weto – to także opór części koalicji rządzącej, która nie chce nadmiernego „zbliżania się do małżeństwa”. Tymczasem dla żołnierzy i żołnierek sprawa jest prosta: ich partnerzy i partnerki nie mają prawa do informacji o wypadku, nie mogą dziedziczyć, nie mają ubezpieczenia, nie mogą skorzystać z wojskowych osłon.

Chronię kraj, ale moje państwo nie chroni mojej rodziny – mówi jedna z rozmówczyń.

Za decyzjami w sprawie tej ustawy stoją ci sami politycy, którzy dziś kierują armią. Nie da się więc oddzielić spraw „obyczajowych” od „bezpieczeństwa narodowego” – to jedna i ta sama polityka.

Bez coming outów nie będzie zmiany

To, że dziś w ogóle rozmawiamy o osobach LGBT+ w armii, zawdzięczamy ludziom, którzy zaryzykowali coming out. Wystąpili w mediach, opowiedzieli swoją historię. Zrobili to, czego nie odważyło się zrobić państwo. Ale ta odwaga ma granice – publiczny coming out w wojsku nadal może oznaczać koniec kariery.

Dlatego zmiana musi być systemowa. Potrzebujemy jasnych regulacji antydyskryminacyjnych w wojsku. Pełnomocnika lub Pełnomocniczki ds. równego traktowania. Wdrożenia równościowych szkoleń. Ale przede wszystkim – potrzebujemy prawa, które uzna rodziny tych ludzi za równoprawne.

Bez coming outów nie będzie widzialności. Ale bez decyzji politycznych – coming outy będą nadal heroicznym wyjątkiem. Armia nie powinna opierać się na bohaterstwie w szeregach i hipokryzji na górze. Bezpieczeństwo naprawdę będzie wspólne dopiero wtedy, gdy każdy i każda w mundurze będą mogli służyć – bez strachu, bez kłamstw, z godnością.

Jeśli jesteś osobą LGBT+ w czynnej służbie w Wojsku Polskim lub Wojskach Obrony Terytorialnej lub przeniesioną do rezerwy – skontaktuj się z KPH: polityka@kph.org.pl. Dołącz do grupy wojskowych osób LGBT+. Gwarantujemy anonimowość. 

Tekst znajdziesz w 116. numerze Magazynu Replika. Zamów prenumeratę lub pojedynczy numer.

Dzielimy się z Wami ściągą marszów równości, które do tej pory zostały ogłoszone. Znacie jeszcze jakieś? Dajcie nam znać: wsparcieruchu@kph.org.pl. Będziemy aktualizować listę.

17 maja – Kraków 

24 maja – Milicz 

31 maja – Koszalin 

31 maja – Opole 

7 czerwca – Wrocław

7 czerwca – Gdańsk 

14 czerwca – Warszawa – PARADA RÓWNOŚCI

21 czerwca- Słupsk 

21 czerwca – Poznań 

21 czerwca – Bielsko-Biała

28 czerwca – Kołobrzeg 

12 lipca – Szczecin 

1 sierpnia – Czaplinek/Pol and Rock

9 sierpnia – Olsztyn

23 sierpnia – Rawicz

23 sierpnia – Śrem

30 sierpnia – Gorzów Wielkopolski 

30 sierpnia – Toruń

30 sierpnia – Wodzisław Śląski

6 września – Katowice 

13 września – Słubice-Frankfurt

13 września – Rzeszów

„Queer postcards” to audiowizualny projekt zbierający queerowe historie z europejskich miast. Ten projekt jest dla tych, którzy nadal szukają. Dla tych, którzy nigdy nie usłyszeli kogoś podobnego do siebie. Dla tych, którym mówiono, że są za bardzo albo niewystarczająco queerowi. Każda „pocztówka” to głos osoby LGBTQIA+, anonimowy i intymny. Złożony z dźwięku i obrazu z miejsca, w którym ta osoba żyje. To opowieści o codzienności, przetrwaniu, czułości i queerowej obecności. KPH objęło matronat nad projektem.

Posłuchaj pocztówek

lub

Przeczytaj pocztówki

Dokładnie 5 lat temu, po zatrzymaniu Margot z kolektywu Stop Bzdurom za powstrzymanie homofobusa, na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie zebrały się dziesiątki osób. Byliśmy tam, by okazać solidarność. W odpowiedzi — państwo wysłało radiowozy, pałki i kajdanki. 

7 sierpnia 2020 roku policja zatrzymała 48 osób. Brutalnie. Bezprawnie. Upokarzająco. Tego dnia i tej nocy osoby LGBT+ i sojusznicze zobaczyły na własne oczy, jak wygląda państwo, które nie broni, lecz atakuje. To był moment przełomu.  Wtedy wielu z nas zrozumiało, że nie chodzi już tylko o prawa, ale o godność. O wolność. O nasze życie. 

Co zostało po 5 latach po Tęczowej Nocy?

• Sądy uniewinniły uczestników i uczestniczki.
  Sędziowie w uzasadnieniach pisali wprost: zatrzymania były nielegalne, brutalność nieuzasadniona, a protest — wyrazem konstytucyjnej wolności.
• Polska nie jest już „strefą wolną od LGBT”, ale nadal nie jesteśmy równi.
  Symboliczne zmiany nie zastąpią realnych reform. Marsze nie zastąpią ustawy. Gesty nie wystarczą, kiedy ludzie nadal boją się trzymać za ręce w przestrzeni publicznej.
• Pamięć o Tęczowej Nocy żyje – w sztuce, aktywizmie, edukacji, wspomnieniach.
  Dla wielu to był początek działania, dla innych – trauma. Dla wszystkich – moment, który zmienił bieg historii. Dziś powstają o tym książki, filmy, spektakle. A przede wszystkim – opowieści osób, które wtedy powiedział: dość.

Tęczowa Noc nie była tylko o Margot

Była o nas wszystkich – o każdej osobie, która czuła się niewidzialna, wykluczona, opluwana przez władzę i media. Była o wściekłości. O strachu. Ale też o solidarności, która przerodziła się w siłę. To, co wydarzyło się 7 sierpnia 2020 roku, stała się  częścią naszej zbiorowej pamięci i dziedzictwem społeczności LGBT+. Dziś mówimy o tym głośno nie po to, żeby rozdrapywać rany — ale żeby powiedzieć, że Tęczowa Noc dała siłę, która zatrzymać już się nie da. 

Postulaty, które wybrzmiały 5 lat temu, nadal pozostają aktualne:

• chcemy równości małżeńskiej,
• chcemy skutecznej ochrony przed mową i przestępstwami z  nienawiści wobec osób LGBT+,
• żądamy uznania tęczowych rodzin i rodzicielstwa,
• żądamy ochrony prawnej osób transpłciowych i godnościowej ustawy o samostanowieniu,
• chcemy pełni równości, nie tylko na papierze i w deklaracjach. 

Pięć lat temu byliśmy tam razem. Dziś też jesteśmy – silniejsi, liczniejsi, bardziej świadomi, niemniej zdeterminowane. 

Poznaj historię Tęczowej Nocy – zobacz dokument “7-My Sierpnia”

Podczas szkolenia, które przeprowadzixxśmy dla firmy Accenture, osoby uczestniczące wzięły udział w ćwiczeniach opartych na realnych scenariuszach – takich, w których dziecko zadaje trudne, emocjonalnie naładowane pytanie, nie mówiąc wprost o swojej tożsamości. W małych grupach analizowaxxśmy, jak kluczowe praktyki rodzicielskie – takie jak aktywne słuchanie, bezwarunkowa akceptacja czy jasne sygnały wsparcia – mogą działać w praktyce. Spotkanie wzbogaciła również osobista opowieść Doroty Musiał, mamy transpłciowego syna, która podzieliła się swoją drogą: od niepewności i lęku do głębokiego zrozumienia i dumy.

Dziękujemy zespołowi Accenture za zaproszenie do poprowadzenia warsztatu dla rodziców – ale też cioć, wujków i wszystkich bliskich, którzy mają w rodzinie dzieci i młodzież. Za uważność, otwartość i gotowość do rozmowy na trudne tematy. Dzięki Waszemu zaangażowaniu – dzięki decyzji, by zainwestować w to szkolenie – zasila się coś więcej niż tylko wiedza i kompetencje. Energia z tej sali szkoleniowej popłynie dalej – do lokalnych społeczności. Zamieni się w bezpieczne miejsca, rozmowy pełne czułości i małe zmiany, które mają wielkie znaczenie.

Dzięki szkoleniom i warsztatom, które prowadzimy dla firm zbieramy środki na uruchomienie drugiej edycji Funduszu „Wspólnymi siłami”. To z niego wspieramy lokalne grupy działające na rzecz osób LGBT+ w całej Polsce – zwłaszcza tam, gdzie nie docierają duże organizacje ani systemowe wsparcie. Z tych środków finansujemy m.in.: 

• grupę wsparcia dla transpłciowych nastolatków,
• spotkanie dla rodziców, którzy próbują zrozumieć coming out swojego dziecka,
• pomoc psychologiczną

 i miejsce, w którym wreszcie można być sobą.

Chcesz, jako pracodawca, nam w tym pomóc? Wyślij wiadomość na biznes@kph.org.pl i porozmawiajmy! 

Nowy prezydent Karol Nawrocki, w swojej przemowie inaugurującej prezydenturę, powiedział: „Będę głosem tych, którzy chcą Polski normalnej.” Wymienił grupy, które  należy otoczyć szczególną opieką: seniorów, młodzież i osoby z niepełnosprawnością. Czy „normalna Polska” będzie również dla osób LGBT+? Czy pochyli się nad losem 50 tysięcy tęczowych rodzin, których w tym momencie prawo nie chroni? 

Karol Nawrocki zapowiedział także prace nad nową konstytucję, której projekt powinien być gotowy w 2030. Warto zauważyć, że na bazie aktualnego kształtu Ustawy Zasadniczej z 1997 roku, przeciwnicy wprowadzenia równości małżeńskiej i związków partnerskich powołują się na art. 18, który w ich opinii uniemożliwia wprowadzenia uznania prawnego związków osób tej samej płci. Należy mieć obawę, że prace nad nową konstytucją będa okazją do jeszcze mocniejszego ograniczenia i zabetonowania rzeczywistości, w której rodzina będzie rozumiana bardzo wąsko. Model rodziny uległ zmianie przez ostatnie 30 lat. Czy zapowiadany nowy projekt konstytucji będzie to uwzględniał? 

Jaka będzie prezydentura Karola Nawrockiego dla osób LGBT+? Na pewno trudna. Czy otwarta na współpracę i rozmowę? Zobaczymy. Andrzej Duda również deklarował, że będzie prezydentem otwartym na dialog. Jak wyszło – wiemy wszyscy. 

„Przestrzeń autentyczności i różnorodności” to cykl warsztatów i spotkań , które organizuje Aleksandra Pasieta (aktywistka, założycielka i liderka grupy Tęczowa Piła) przy wsparciu Funduszu dla Odmiany w ramach programu Odmienianie krok po kroku. Warsztaty przeznaczone są dla osób LGBTQ+ oraz osób będących w procesie odkrywania orientacji psychoseksualnej i tożsamości płciowej, pochodzących z Piły i okolic. Natomiast spotkanie autorskie przeznaczone jest również dla osób sojuszniczych. KPH objęło matronat nad projektem.

W ramach projektu odbędą się następujące wydarzenia:

• warsztat o stresie mniejszościowym osób LGBTQ+ prowadzony przez psychoterapeutkę Agnieszkę Pixie Frączek,

• „kłirowe wycinanki” – warsztaty tworzenia kolażowych mini zinów, prowadzony przez Marcina Matuszewskiego – absolwenta Instytutu Kultury Polskiej UW, muzealnika i edukatora,

• spotkanie autorskie z pisarką Barbarą Elmanowską wraz z promocją książki lesbijskiej „Woliera”,

• warsztat o budowaniu i wzmacnianiu poczucia własnej wartości – prowadzony przez psycholox/psychoterapeutx.

Najbliższy warsztat o stresie mniejszościowym osób LGBTQ+ prowadzony przez psychoterapeutkę Agnieszkę Pixie Frączek odbędzie się 9 sierpnia (sobota) o godz. 11:00 w Pile.

Warsztat przeznaczony jest dla:

• osób LGBTQ+,
• osób będących w procesie odkrywania orientacji psychoseksualnej i tożsamości płciowej,
• osób dorosłych, pochodzących z Piły i okolic (np. Wałcz, Jastrowie, Złotów, Wyrzysk, Łobżenica, Okonek, Wągrowiec, Czarnków, Ujście, Chodzież, Śrem, Szamocin, Krajenka).

Osoby uczestniczące dowiedzą się m.in.:

• czym jest stres mniejszościowy osób LGBTQ+,
• jakie są jego źródła,
• jaki ma wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne,
• w jaki sposób można radzić sobie ze stresem.

Ze względu na bezpieczeństwo i komfort grupy, miejsce zostanie podane krótko przed spotkaniem w wiadomości prywatnej lub mailowo.

Budynek jest przystosowany dla osób ze szczególnym potrzebami ruchowymi – pomieszczenie na parterze, podjazd przed budynkiem. Ponadto jest bezpłatny parking oraz dojazd komunikacją miejską.

Zapisz się na warsztaty

Już nie Ministra konstytucyjna, tylko Sekretarzyni Stanu. Katarzyna Kotula po rekonstrukcji rządu nie jest członkinią rządu, choć nadal pozostaje w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Ta zmiana wyraźnie ilustruje zmianę priorytetów rządu Donalda Tuska.

Urząd pierwszej w historii Polski Ministry ds. Równości po ok. 1,5 roku przechodzi do historii. Piastująca go Katarzyna Kotula objęła funkcję Sekretarzyni Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Na dniach – zgodnie z zapowiedziami medialnymi – zostanie również powołana na Pełnomocniczkę Rządu ds. Równego Traktowania, do czego zobowiązuje Polskę tzw. dyrektywa równościowa. Zmiana ta, to nie tylko rekonstrukcja w strukturze rządu, ale realnie mniejsze możliwości działania, a co za tym idzie, jeszcze mniej uwagi dla tematów równościowych i antydyskryminacyjnych w polskim rządzie. 

Przypomnijmy, jak Donald Tusk uzasadniał w trakcie swojego expose powołanie Katarzyny Kotuli na stanowisko Ministry ds. Równości: 

Prawa kobiet i równość. To jest rzecz, która wymaga dzisiaj też ministry, ministra – każdy mówi jak chce, u nas nie ma dogmatu – ministrą w tej przestrzeni będzie pani Katarzyna Kotula. Dość długo o tym rozmawialiśmy. Chcę wam powiedzieć, że jej energia, jej empatia, jej doświadczenie osobiste, życiowe mówi mi, że będziemy mieli szczególnie – nie tylko polskie kobiety, bo mówimy tu o równości, a deficyt równości dotyczył wielu, wielu grup społecznych w Polsce, więc ten deficyt równości będziemy wspólnie z panią ministrą eliminować. Chcę państwu powiedzieć, że też nie ma w tym przypadku, że będzie ministrą konstytucyjną, bo nie ma dla mnie ważniejszej sprawy niż prawa kobiet i równość obywateli wobec prawa, równość obywateli niezależnie od ich statusu społecznego, wyznania, orientacji seksualnej etc.

Ta narracja nie jest już niestety aktualna – po 1,5 roku rządów i przegranej Rafała Trzaskowskiego w wyborach prezydenckich, okazało się, że prawa kobiet czy osób LGBT+ już najważniejsze nie są. 

Jako Sekretarzyni Stanu, Katarzyna Kotula nie będzie mogła uczestniczyć w posiedzeniach Rady Ministrów i zabierać na nich głosu. Powyższe budzi obawy, czy perspektywa równościowa, antydyskryminacyjna wybrzmi w rządzie odpowiednio wyraźnie. Wpływ Katarzyny Kotuli na przygotowywane przez rząd zmiany prawne będzie istotnie niższy, a grupy mniejszościowe stracą ważne sojusznicze wsparcie. 

Degradację Ministry ds. Równości odczytywać należy także w sposób symboliczny. Po kilkunastu miesiącach rząd premiera Donalda Tuska zlikwidował stanowisko pierwszej w historii Polski Ministry Równości. Jest to jasna deklaracja: równość nie jest już priorytetem Rady Ministrów. Połączenie degradacji Ministry Kotuli z likwidacją stanowisk Ministry ds. Polityki Senioralnej Marzeny Okły-Drewnowicz oraz Ministry ds. Społeczeństwa Obywatelskiego Adriany Porowskiej należy odczytywać jako zmianę priorytetów rządu, również w sferze deklaratoryjnej. Te zmiany są rozczarowujące, zwłaszcza, że to dzięki mobilizacji wyborczyń_ców, w tym grup mniejszościowych, i ogromnej pracy społeczeństwa obywatelskiego, koalicja rządząca wygrała wybory w październiku 2023 roku. 

Nie mamy jednak złudzeń, że dla wprowadzenia każdej zmiany prawnej potrzebna jest przede wszystkim wola polityczna. Niezależnie od liczby ministerstw w rządzie, roli innych członków i członkiń Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, na każdą zmianę wpływ ma odpowiedni klimat polityczny i często, niestety, chłodna kalkulacja. Jako KPH będziemy pracować nad budowaniem relacji i poparcia dla ważnych dla nas spraw w nowym rządzie, ale też, jak zawsze patrzeć władzy na ręce.

Przed nami kolejna edycja plebiscytu Koron Równości – jednych z najważniejszych i najbardziej prestiżowych wyróżnień, jakie można otrzymać w Polsce za działalność na rzecz społeczności LGBT+. Zgłoś osoby, grupy lub organizacje, które Twoim zdaniem zasługują na nominację w tegorocznym plebiscycie.

W tym roku nagrody zostaną przyznane w ośmiu kategoriach: Aktywizm, Instytucje, Prawo, Polityka, Media, Internet, Kultura i Biznes za działania (z)realizowane od lipca 2024 r. do czerwca 2025 r. Spośród zgłoszonych propozycji Kapituła wybierze osoby i grupy nominowane w każdej z kategorii. Wybór grup i osób laureackich odbędzie się poprzez głosowanie online.

Na Twoje propozycje czekamy do 20 lipca.

wypełnij formularz 

25 września dołącz do nas podczas transmisji live (Facebook, YouTube) z gali wręczenia nagród.

Po wieloletniej batalii przed polskimi sądami, przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu zapadł wyrok stwierdzający naruszenie przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Stwierdza on, że Polska nie zapewnia skutecznego mechanizmu obrony przed przestępstwami motywowanymi homofobicznie, co zostało uznane za niezgodne z art. 3 i 14 Konwencji. 

Trzymali się za ręce i zostali pobici

Sprawa dotyczy wydarzenia sprzed ponad dwunastu lat. W sylwestrową noc, 1 stycznia 2013 roku, trzech skarżących szło jedną z głównych warszawskich ulic. Dwóch z nich trzymało się za ręce, trzecią osobą był kolega pary. W pewnym momencie, zostali zaatakowani przez trójkę sprawców. Skarżący zostali pobici, zwyzywani, a także grożono im. Skarżący zgłosili to zdarzenie policji, wskazując na homofobiczną motywację sprawców. 

Według polskiego sądu, to nie była homofobia

Wyrokiem z 14 sierpnia 2013 roku, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie uznał wszystkich sprawców winnych pobicia, jednego z nich dodatkowo uznając winnym gróźb karalnych, i skazał ich na karę roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzy lata oraz zapłatę 100 zł na rzecz każdego z pokrzywdzonych. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, sąd uznał, że orientacja seksualna skarżących była powodem jedynie zaczepienia ich przez, a nie bezpośrednią przyczyną pobicia, wskazując jednocześnie, iż atak nastąpił jako reakcja na sprzeciw skarżących na zaczepkę. Sąd stwierdził wprost, iż ze względu na upojenie alkoholowe i agresywne zachowanie sprawców, atak wydarzyłby się niezależnie od orientacji seksualnej pokrzywdzonych. 

Ten wyrok to nie tylko zwycięstwo sprawiedliwości, ale także bolesne przypomnienie, że osoby LGBTQ w Polsce są pozostawione same sobie przez system, który nie chce nazwać nienawiści po imieniu. ETPCz jasno pokazał, że Polska ma obowiązek chronić osoby LGBTQ przed przemocą – a nie udawać, że ta przemoc nie istnieje czy ją bagatelizować – komentuje wyrok na gorąco jeden ze skarżących, Slava Melnyk.

W złożonej od wyroku apelacji, skarżący, działając jako oskarżyciele posiłkowi, zarzucili sądowi niezasadne odrzucenie argumentacji o homofobicznej motywacji przestępstwa. Wyrokiem z 14 lutego 2014 roku, Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację skarżących, utrzymując wyrok w mocy. 

Z perspektywy czasu samo pobicie i wyzwiska wydają mi się mniej uwłaczające, niż całkowity brak zrozumienia ze strony organów Państwa, poczucie, że nie przysługuje mi godność. Sytuacja, w której jeden ze sprawców komentował, że nie miał świadomości, że nasz przyjaciel nie jest gejem, jak gdyby to miało go usprawiedliwić, była bardzo bolesna. Bardziej bolesne okazało się jednak to, że dla sądu rzeczywiście był to argument. – komentuje dzisiejszy wyrok Trybunału skarżący Stan Bednarek i dodaje: Postanowiłem z jednej strony by odzyskać poczucie sprawczości i chronić swoją godność, a z drugiej, żeby poprawić sytuację młodych osób nieheteronormatywnych. Sytuacja, w której moje Państwo nie widzi nas albo traktuje jak obywateli drugiej kategorii, jest niedopuszczalna. Od tamtych zdarzeń minęło 12 lat, a w Polsce nadal nie ma wystarczającej ochrony dla osób LGBT. Mam nadzieję, że nowe pokolenia będą mogły dorastać w poczuciu bezpieczeństwa.

Wyrok Trybunału po ponad dekadzie

Wyrok sądu II instancji został zaskarżony do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Polska, zdaniem pokrzywdzonych, nie zapewniając realnej ochrony przed przestęptswami motywowanymi uprzedzeniami, w tym homofobicznie, naruszyła  art. 3 (zakaz tortur i nieludzkiego traktowania) w zw. z art. 14 (zakaz dyskryminacji) Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Dzisiaj ich batali się skończyła. 

W swoim wyroku Trybunał wskazał, że w sytuacji, gdy krajowe prawo karne nie uwzględnia orientacji seksualnej ani tożsamości płciowej jako podstawy popełnienia przestępstwa motywowanego nienawiścią, czyny przestępcze motywowane homofobią mogą być traktowane przez organy ścigania i sądy jak “zwykłe” przestępstwa. Powyższe skutkuje brakiem odzwierciedlenia homofobicznej motywacji w ostatecznym rozstrzygnięciu. ETPCz zwrócił uwagę na pominięcie przez sądy obu instancji okazywanej przez sprawców wrogości pokrzywdzonym, których uznali za osoby homoseksualne, co  w praktyce sprawiło, że ten fundamentalny aspekt przestępstwa stał się niewidoczny i pozbawiony znaczenia prawnego.

W ocenie Trybunału, nawet przy braku konkretnego przepisu prawa zakazującego przestępstwa z nienawiści motywowanego homofobią, Polska i tak powinna posiadać skuteczne mechanizmy prawa karnego, które pozwoliłyby na ustalenie ewentualnej homofobicznej motywacji sprawcy. Ich brak stanowi zatem naruszenie Konwencji. 

To pierwszy taki wyrok dotyczący Polski. Trybunał wyraźnie wskazał, że nasze prawo karne i praktyka jego stosowania nie radzą sobie ze sprawami motywowanymi homofobią. Wniosek, jaki z tego orzeczenia powinni wynieść decydenci jest jednoznaczny: należy jak najszybciej znowelizować Kodeks karny poprzez objęcie ochroną również orientacji seksualnej – komentuje wyrok na gorąco adw. Paweł Knut, pełnomocnik skarżących.

Dzisiejszy wyrok ETPCz może być pierwszym z kilku w podobnych sprawach. Polska nie tylko nie zapewnia skutecznej ochrony przed motywowaną homofobicznie przemocą, ale też nie chroni przed mową nienawiści. Nie zawsze organy ścigania i sądy znajdują związek między motywowanym uprzedzeniami działaniem sprawcy a przynależnością pokrzywdzonych do społeczności LGBT+ (tak było m.in. w sprawie Jakuba i Dawida – czytaj więcej: Po 7 latach umorzenie postępowania – tak Polska nie chroni przed mową nienawiści). Potrzeba zmian jest pilna – niemal 70% osób LGBT+ przynajmniej raz doświadczyło przemocy werbalnej motywowanej uprzedzeniami na tle orientacji seksualnej i/lub tożsamości płciowej. 

Dzisiejszy wyrok Trybunału w Strasburgu potwierdza to, na co zwracamy uwagę od dawna: Polska powinna wprowadzić skuteczną ochronę przed przestępstwami motywowanymi uprzedzeniami, w tym również homofobicznie. Nowelizacja kodeksu karnego w tym zakresie została przyjęta przez Sejm i Senat, jednakże nie weszła w życie z uwagi na skierowanie jej do Trybunału Konstytucyjnego przez Prezydenta – dodaje Annamaria Linczowska z KPH.

Skarżących w postępowaniu reprezentował adw. Paweł Knut z Kancelarii KMA, skarga do Trybunału została przygotowana przez r.pr. Zofię Jabłońską. KPH wspiera sprawę w ramach programu litygacji strategicznych.

Opinie przyjaciela sądu w trakcie postępowania przesłały Helsińska Fundacja Praw Człowieka, ILGA-Europe oraz Miłość Nie Wyklucza.

Korony Równości są jednym z najważniejszych i najbardziej prestiżowych wyróżnień, jakie można otrzymać w Polsce za działalność na rzecz społeczności LGBT+. Tegoroczne nagrody zostaną przyznane w 8 kategoriach, a wręczone podczas Gali, która odbędzie się 25 września w Warszawie. Stwórz to wydarzenie razem z nami – dołącz do grona organizacji partnerskich Koron Równości 2025.

Kategorie nagród

Korony Równości przyznawane są w ośmiu kategoriach: Aktywizm, Instytucje, Prawo, Polityka, Media, Internet, Kultura, Biznes. O tym, do kogo trafią statuetki zadecydują osoby biorące udział w internetowym głosowaniu. Poznaj osoby i grupy, które do tej pory otrzymały nagrody.

Więcej niż Gala

Po Gali rozdania nagród odbędzie się bankiet dla zaproszonych gości oraz gościń – to idealna możliwość poznania i rozmowy z wieloma osobami ze społeczności LGBT+, osobami sojuszniczymi oraz aktywistycznymi. Galę uświetni również prywatny koncert zaprzyjaźnionej gwiazdy.

Poznaj korzyści płynące ze współpracy Twojej firmy podczas tegorocznych Koron Równości

• Wsparcie jednego z najważniejszych i najbardziej prestiżowych wydarzeń społeczności LGBT+ w Polsce,
• obecność osób ze świata polityki, mediów, show-biznesu, dyplomacji i biznesu,
• setki osób na widowni i tysiące oglądających transmisję live,
• obecność w mediach ogólnopolskich,
• świetna zabawa i niepowtarzalna atmosfera gali.

Słowa mają moc. Język, jakiego używamy na co dzień – w mailach, rozmowach czy komunikatach firmowych – może wspierać różnorodność i budować poczucie przynależności, ale też nieświadomie wykluczać. Dlatego tak ważne jest, by mówić i pisać w sposób inkluzywny.

Z ogromną przyjemnością poprowadziłyśmy szkolenie z języka inkluzywnego dla zespołu Lipton Polska. Spotkanie odbyło się w atmosferze otwartości, życzliwości i wzajemnego szacunku – dziękujemy za każdą refleksję, pytanie i podzielenie się swoim doświadczeniem. Osoby uczestniczące wykazały się ogromnym zaangażowaniem i uważnością – to dzięki Wam rozmowa o równości i włączającym języku była tak wartościowa.

Podczas szkolenia rozmawiałyśmy i rozmawialiśmy m.in. o tym:

• jak mówić i pisać, by żadna osoba nie czuła się pominięta ani wykluczona,
• dlaczego język ma znaczenie w budowaniu kultury organizacyjnej,
• jak wspierać osoby LGBT+ – nie tylko w czerwcu.

Cały zysk z naszych szkoleń trafia do drugiej edycji Funduszu „Wspólnymi Siłami”, który wspiera lokalne grupy i organizacje LGBT+ w całej Polsce – szczególnie tam, gdzie dostęp do wsparcia i widzialności jest najmniejszy.

Jeśli w Twojej firmie jest przestrzeń (i chęć!) na rozmowę o języku, różnorodności i włączaniu – odezwij się do nas: biznes@kph.org.pl. Razem możemy realnie wspierać zmianę.

Dla wielu młodych osób LGBTQI w Europie sport wciąż nie jest bezpieczną ani przyjazną przestrzenią. Zarówno w szkołach, jak i lokalnych klubach często spotykają się z wykluczeniem, prześladowaniem lub milczeniem – zwłaszcza tam, gdzie homofobia, transfobia, rasizm, ableizm i inne formy dyskryminacji się przenikają. Sport powinien być miejscem, w którym każda młoda osoba czuje się dostrzegana, szanowana i ma swobodę uczestniczenia. Dlatego IGLYO (The International LGBTQI Youth and Student Organisation ) rozpoczęło nowe badanie dotyczące włączania młodzieży LGBTQI w sport.

O wywiadach indywidualnych

W ramach badania przeprowadzane są wywiady indywidualne z młodymi osobami LGBTQI, które mają doświadczenia związane ze sportem w szkole lub społeczności lokalnej. Wywiady te są kluczowym elementem badania i pomogą upewnić się, że doświadczenia młodych osób są bardzo ważne dla wyników.

Każdy wywiad będzie:

• prowadzony online (przez Zoom lub inną platformę),

• trwał około 45–60 minut,

• odbywał się do 4 lipca 2025 r.,

• prowadzony w języku angielskim lub francuskim,

• wynagradzany kwotą 60€ dla każdej osoby uczestniczącej.

Zgłoszenia do udziału w wywiadach

Chcesz podzielić się swoim doświadczeniem?

Wypełnij krótki formularz zgłoszeniowy

Wszystkie zgłoszenia zostaną przeanalizowane, a osoby organizatorskie skontaktują się z wybranymi osobami mailowo. Wszystkie podane przez Ciebie informacje będą traktowane jako ściśle poufne i wykorzystywane wyłącznie do celów badawczych.

Jeśli masz pytania dotyczące projektu lub wywiadów – skontaktuj się z Simonem Carpentierem pod adresem e-mail: simon@iglyo.com.